Home » Artikelen » 7 lessen in je eerste jaar als schoolleider

7 lessen in je eerste jaar als schoolleider

Datum: 9 april 2019

Leidinggeven is een vak. Een vak dat veel schoolleiders zich eigen maken met een vleugje scholing, maar vooral door in de praktijk een aantal keren te vallen en weer op te staan. Het is een mooi en leerzaam vak, maar ook een vak dat veel van je kan vragen. Want geen één dag binnen je school zal hetzelfde zijn. Waar kan je tegenaan lopen als schoolleider?  Waar leg je de focus? En wat moet je vooral niet vergeten?

Iedereen kan leren leidinggeven, maar de crux is vooral dat je hier plezier in hebt en dit plezier weet vast te houden. Om je op weg te helpen in jouw eerste jaar als leidinggevende, delen we graag 7 praktijklessen van verschillende ‘vallers’ die weer zijn opgestaan. En nog één tip vooraf: vier feest! Je wordt niet elke dag benoemd in een nieuwe functie. 

1. Maak contact én je huiswerk

Een relatie opbouwen met je mensen is een absolute voorwaarde. Zodra je benoemd bent, weet iedereen die iets gedaan wil krijgen je te vinden. Ook alles wat nog gedaan moet worden, zal de eigenschap hebben zich op jouw bureau te verzamelen. Voordat je begint als teamleider of locatieleider, en voordat je tijd gaat investeren in je mensen, moet je op de hoogte zijn van regelingen, afspraken en werkwijzen. En vooral ook van de taakverdeling en verantwoordelijkheden, want niet alles hoeft straks door jou gedaan te worden.  

2. Wees voorbereid op het ‘hamster-syndroom’ 

Als leidinggevende zul je van hot naar her springen, van het ene vraagstuk naar het volgende issue. Je zult het gevoel krijgen steeds weer ergens op te moeten reageren. Je gaat een doorlopend appèl voelen en je eigen to-do-lijstje zal op sommige dagen onaangeraakt blijven. Je zult je gaan voelen als een hamster in een tredmolentje: steeds harder moeten lopen om op dezelfde plaats te kunnen blijven. Echte hardlopers vinden dat overigens heerlijk.  

3. Houd je focus op de leerlingen 

Er bestaat een gevaar dat je je verliest in details en ‘brandjes blussen’. In die drukte kun je uit het oog verliezen waar het uiteindelijk om gaat in het onderwijs: de leerlingen. Zorg ervoor dat jouw team én jijzelf de focus op de bedoeling houden: het leren en ontwikkelen van de leerlingen.

4. Beperk het baggeren door de prut 

Prut bestaat uit taken en zaken waarvan niemand zich eigenaar voelt en die de eigenschap hebben om zich op jouw drempel te verzamelen. Jouw plek is vergelijkbaar met een afvoerputje: het laagste punt waar alle prut naartoe stroomt. Ruim vooral je eigen prut op en besteed minstens zoveel tijd om de prut van anderen bij de rechtmatige eigenaar terug te leggen. Elke keer dat jij de prut van een ander opruimt, nodig je de ander uit om het op jouw drempel te blijven leggen.   

5. Probeer het niet iedereen naar de zin te maken 

Wees empathisch, besteed werkelijke aandacht aan je mensen en faciliteer ze waar mogelijk. En neem afscheid van het idee dat je het daarmee eenieder naar de zin maakt. Het gaat uiteindelijk om het leren en ontwikkelen van de leerlingen. Dat betekent soms impopulaire maatregelen, twijfelachtige besluiten en niet goed doordachte beslissingen in ambigue situaties. Het zij zo. Gebruik gezond verstand, neem besluiten en accepteer de consequenties.  

6. Wees zeer zichtbaar 

Driekwart van je beschikbare tijd zou moeten bestaan uit direct en indirect contact met de mensen. Loop rond, maak praatjes, leg je oor te luister. Bel of mail met mensen die je een dag niet hebt gezien. Laat weten waar je bent en wat je doet als je een dag of langer niet aanwezig bent.  

7. Houd je leven in balans 

Je kunt alleen maar goed voor anderen zorgen, als je goed voor jezelf zorgt. Houd er ook rekening mee dat er hoe dan ook naar je gekeken wordt. Wat je ook doet of nalaat, jij geeft het voorbeeld. Als je over een grens heen gaat door stelselmatig lang te blijven, altijd maar te werken of in het weekend e-mails te versturen, dan wordt dit de norm.  Zorg voor een goede balans, zoek op tijd je ontspanning en leef gezond. Zo houd je niet alleen jezelf gezond, je laat ook je mensen zien hoe belangrijk dat is.  

Sta je aan de vooravond van je eerste leidinggevende functie en heb je behoefte aan een peptalk? Of ben je begonnen en heb je nazorg nodig? Neem dan contact met me op via e-mail.  

Deel dit artikel
Auteurs

Jan van Leeuwen

Jan van Leeuwen is senior adviseur bij Marant Interstudie en werkt sinds 1990 als trainer, coach en adviseur aan de ontwikkeling van leiderschap in het onderwijs.  Jan is gespecialiseerd in de ont…

Meer over Jan van Leeuwen

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *