Home » Artikelen » 7 must reads voor leidinggevenden in het onderwijs

7 must reads voor leidinggevenden in het onderwijs

Datum: 5 juni 2019

Welk boek moet je niet alleen in de kast hebben staan, maar ook gelezen hebben als schoolleider? Wij hebben deze vraag voorgelegd aan zeven leidinggevenden in het onderwijs. In dit artikel vind je de boeken die ze aanraden, met per boek een korte toelichting en de reden waarom dit boek een must read is voor jou als schoolleider. Raak geïnspireerd voor jouw volgende bezoek aan de (online) boekenwinkel!

1. Now we’re talking! – Frank Weijers

Dit boek wordt aangeraden door Jan Paul Beekman, directeur Spinoza Lyceum Amsterdam:

“Nog altijd worden, ook op scholen, besluiten genomen waarbij de stem van de minderheid niet of nauwelijks wordt gehoord. Terwijl juist deze stem ervoor kan zorgen dat de kracht van het genomen besluit versterkt wordt. Democratisch genomen besluiten lijken een garantie te zijn voor het creëren van draagvlak, maar is dat wel zo? Iemand die zich niet kan vinden in een genomen besluit zal zijn of haar standpunt daardoor echt niet direct veranderen.

Dit compacte boek (84 pagina’s) is net uit en draagt de ondertitel ‘Deep Democracy in actie’. Het is een must read voor iedere schoolleider die de moed heeft het ongemak op te zoeken, wetende dat het beste resultaat anders niet bereikt zal worden.”

Now we’re talking! Deep Democracy in actie, Frank Weijers, 2019, €10.

now were talking

2. Verdraaide organisaties – Wouter Hart & Marius Buiting

Dit boek wordt aangeraden door Muriël van Bergen, bestuurder Stichting Primair Onderwijs Groesbeek:

“Het boek gaat over de essentie van de dingen die we doen: de bedoeling. Het is een aanrader voor iedereen die bureaucratie in de organisatie wil terugdringen en passie en professionals wil versterken. Schoolleiders worden in begrijpelijke taal uitgenodigd om het systeem faciliterend te laten zijn i.p.v. leidend en zich te focussen op de bedoeling van het onderwijs. Juist in deze tijd waarin er zoveel op onderwijs afkomt en onderwijs zich zo roert is het belangrijk om, als je verandering wil, ook te weten hoe je dit aan moet pakken. Dit boek is daarbij nuttig en in mijn ogen onmisbaar. En voor wie nog meer wil weten over de “hoe dan?” raad ik deel 2 ook aan: Anders vasthouden!”

Verdraaide organisaties. Terug naar de bedoeling, Wouter Hart & Marius Buiting, Boom Uitgevers Amsterdam, 2012, €30,75.

verdraaide organisaties

3. Risicovreugde – Leo van de Voort & Rob Fijlstra

Dit boek wordt aangeraden door Tom Voermans, teamleider vwo bovenbouw Raayland College:

“Een onzekere wereld maakt mensen wantrouwend, en dat leidt tot toenemende regeldruk, risicomanagement en verantwoordingsactiviteiten. We steken veel tijd en energie in het uitbannen van risico’s. Onder druk van politiek en maatschappij voldoen we soms hijgend aan hun verwachtingen, ook als dat ingaat tegen onze overtuigingen als professionals. Je kunt bij rankings bovenaan staan en complimenten van de inspectie krijgen en tóch het gevoel hebben dat je niet op de goede weg zit met je onderwijs.

Het vermogen om onder (extreme) druk toch steeds de juiste dingen te doen, vereist juist risicobereidheid, alleen durven staan en… verduren. Dus soms moeten we als beroepsgroep vaststellen dat we een kant op willen die op maatschappelijke of politieke weerstand stuit. Vrij naar Biesta in het recente VO-raadmagazine: je zult leerling en ouders zeker moeten bevragen op wat zij willen, maar de school heeft ook de opdracht om de pedagogische vraag te stellen: zou je dat als school ook móeten willen?. Dit boek viert de vreugde van gedreven en gedurfd leiderschap onder het motto: liever evident gevaarlijk dan ogenschijnlijk veilig.”

Risicovreugde. Liever evident gevaarlijk dan ogenschijnlijk veilig, Leo van de Voort & Rob Fijlstra, van Duuren Management, 2018, €24,99.

risicovreugde

4. Het et-cetera principe – Thijs Homan

Dit boek wordt aangeraden door Arianne Nas, directeur Montessori College Groesbeek:

“Mijn ‘bijbel’ bij leidinggeven is Het et-cetera principe van Thijs Homan. Een boek dat troost biedt wanneer anderen roepen dat organisatieverandering gemanaged kan worden. Want, zegt Thijs, zo is het zeker niet. De enige manier waarop je aan organisatieontwikkeling kunt werken is door gesprekken te voeren met de mensen uit je organisatie. En het liefst met telkens andere mensen, zodat je nieuwe inzichten blijft opdoen. Er gebeurt iets als je met mensen in gesprek gaat en hen probeert te beïnvloeden. Maar tegelijkertijd gebeuren er in en om de organisatie ook nog tal van dingen waar je nauwelijks enige invloed op hebt. Dit vraagt om heroïek noch grootse gebaren, maar eerder om gepassioneerde nederigheid.”

Het et-cetera principe. Een nieuw perspectief op organisatieontwikkeling, Thijs Homan, Academic Service, 2013, €43,50.

etcetera

5. Drie boeken van auteur Pedro de Bruyckere

Deze boeken worden aangeraden door Erik Jan Bakker, directeur Hooghuis Lyceum:

“Een auteur die ik onlangs live zag optreden was inspirerend genoeg om direct drie boeken aan te schaffen. Het bleek geen miskoop. Pedro de Bruyckere en zijn coauteurs houden lezers bij de les in deze onderhoudende, goed leesbare en vooral praktische werken. Als je iets doet met hun aanbevelingen en de kennis die ze aandragen, is het goed denkbaar dat je ook je leerlingen beter bij de les kunt houden. Simpelweg omdat je lessen er flink van opknappen wanneer je je focust op dingen die écht werken. Het is allemaal op gedegen onderzoeken gebaseerd. Dat maakt dat hier ook mooi een brug wordt geslagen tussen wetenschap en dagelijkse praktijk. Dat zou veel vaker moeten gebeuren, maar hier gebeurt het. En op schitterende wijze!”

Jongens zijn slimmer dan meisjes. 35 mythes over leren en onderwijs, Pedro de Bruyckere, Paul Kirschner & Casper Hulshof, Lannoo Campus, 2016, €19,99.

Wat we kinderen echt kunnen leren. Over feiten en fictie in het onderwijs, Daniel T. Willingham & Pedro de Bruyckere, Lannoo Campus, 2016, €19,99.

Klaskit. Tools voor topleraren, Pedro de Bruyckere, Lannoo Campus, 2017, €19,99.

6. Schoolcultureel management – Paul Mahieu & Karina Verhoeven

Dit boek wordt aangeraden door Peter Francken, afdelingsleider vmbo Commanderij College:

“In dit boek worden ervaringen op het domein van de relatie tussen maatschappelijke ontwikkelingen en schoolbeleid gesystematiseerd, geconcretiseerd en geïllustreerd. De lezer mag een theoretisch kader verwachten, aangevuld met getuigenissen, praktische instrumenten en voorbeelden. Dit boek is geen academisch product, in de zin dat elke stelling wordt ondersteund door bronnen, referenties, voetnoten en cijfers. Wel is het boek wetenschappelijk onderbouwd en vooral gericht op de praktijk. In dat perspectief is het boek vooral geschreven voor mensen die in verschillende rollen (schoolbestuur, -leiding, -begeleiding en ‘verantwoordelijke’ leerkrachten) wat afstand willen nemen van de dagelijkse beslommeringen en vanuit een breder perspectief hun school willen begrijpen en verrijken.”

Schoolcultureel management. Handboek voor een levensecht en kleurrijk schoolbeleid, Paul Mahieu & Karina Verhoeven, Acco Uitgeverij, 2018, €25,75.

7. De zeven eigenschappen van effectief leiderschap – Stephen R. Covey

Dit boek wordt aangeraden door Carry van Tetering, teamleider vmbo-t/havo de Lingeborgh:

“Wellicht een open deur als het gaat om managementboeken en toch wil ik dit boek eruit lichten omdat het mij als teamleider veel heeft gebracht. De essentie van dit boek raakt de kern van dagelijkse werkpraktijk als (team)leider.

Covey laat zien dat je goed voor jezelf moet zorgen. Het is een valkuil dat je als schoolleider overvraagd wordt, omdat er in de waan van de dag steeds een beroep op je wordt gedaan. Zorg dat je de juiste prioriteiten stelt en denk als leider goed na over waar je je energie wel en niet in stopt. “Houd de zaag scherp” is een duidelijke uitspraak van Covey in dit boek en dat is belangrijk!”

De zeven eigenschappen van effectief leiderschap, Stephen R. Covey, Business Contact, 2010, €27,50.

Deel dit artikel
Auteurs

Inge Essing

Inge Essing is senior trainer/adviseur bij Marant Interstudie. Ze houdt zich bezig met teamontwikkeling, leiderschapsontwikkeling en innovatief en gepersonaliseerd onderwijs. Inge daagt uit om geba…

Meer over Inge Essing

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *