Home » Artikelen » Aan de slag met ontdekkend leren na één teamvergadering – zo doe je dat

Aan de slag met ontdekkend leren na één teamvergadering - zo doe je dat

Datum: 1 november 2017

Het is 8.30 uur op een frisse woensdagochtend in oktober. Normaal struikel je op dit tijdstip over de kinderen op de Gravin van Rechterenschool in Appeltern, maar vandaag is het rustig. Alleen de leerkrachten, IB’er en directeur zijn afgereisd naar de enige basisschool die het dorp rijk is. Ze gaan samen met trainer Sanne Kokkeler aan de slag met Design Thinking: een creatieve manier om het probleemoplossend vermogen van een team of groep te vergroten.

Niet dat er echt problemen zijn op de Gravin van Rechterenschool: ze zijn pas verhuisd naar een nieuw pand en de leerkrachten vormen samen met de IB’er en directeur een hecht team. Dat moet ook wel: vanwege het lage leerlingenaantal zijn er maar vier klassen op deze school. Op iedere klas zitten twee leerkrachten die onderling afspraken maken over het lesplan. Daarnaast doen de verschillende groepen ook veel samen. Omdat de school over een grote werkruimte en een keuken beschikt, is er veel mogelijk!

Spelend en ontdekkend leren

Directeur Berry heeft Sanne uitgenodigd om samen met zijn team te kijken naar welke invulling zij aan spelend en ontdekkend leren kunnen geven. Sanne heeft besloten om hierbij Design Thinking in te zetten: de ideale manier om samen een onderzoeksvraag op te stellen, de mogelijkheden te verkennen en ideeën uit te werken.

Na een korte uitleg van Sanne gaat het team in twee groepen aan het werk. Eerst maken ze een empathy map: wat horen, zien, denken, voelen, zeggen en doen de mensen die in de school komen? Dat zijn naast de kinderen en leerkrachten ook de ouders. Op basis van de empathy map bepalen de groepen welke dingen ze willen elimineren, vermeerderen, verminderen of juist willen creëren. Zo heeft een van de groepen bij ‘vermeerderen’ de wens ‘door spelen leren en niet andersom’ opgeschreven.

Losse ideeën worden verzameld en gegroepeerd

Op basis van de resultaten van de empathy maps, die de groepen met elkaar delen, wordt gezamenlijk een onderzoeksvraag opgesteld. Dat is nog niet zo gemakkelijk: de beide groepen willen hetzelfde, maar leggen de accenten anders en kiezen een andere bewoording. Na een kort overleg rolt deze onderzoeksvraag eruit:

Hoe kunnen we aan spelend, ontdekkend leren invulling geven voor de leerlingen, onszelf en ouders, zodat er een actieve, betrokken en intrinsiek gemotiveerde houding ontwikkeld wordt?

Denken onder druk

We zijn inmiddels bijna twee uur onderweg en de teams werken keihard om het tempo van Sanne bij te houden. Zo’n Design Thinking-sessie wordt ook wel een pressure cooker-sessie (snelkookpan-sessie) genoemd: brainstormen onder tijdsdruk. Het gevolg is dat iedereen constant geconcentreerd is, want als je even afhaakt, lig je er inhoudelijk helemaal uit. Dit heeft tot gevolg dat er in korte tijd heel veel bereikt kan worden.

Nu de onderzoeksvraag geformuleerd is, gaan de groepen aan de slag met een idee. Wat is haalbaar? Waar hebben ze affiniteit mee en zijn ze goed in? Wat ligt in lijn met de missie van de school? En wat heeft ambitie? De ideeën worden gekoppeld en met elkaar verbonden. Hier blijkt dat veel ideeën raakvlak met elkaar hebben en elkaar mooi versterken.

In hoog tempo wordt er nagedacht, overlegd en geschreven

Tijdens een korte adempauze neemt Sanne de ideeën door. Vervolgens krijgt iedere groep de opdracht om één idee concreet uit te werken en aan het einde van de ochtend te pitchen. Dit heet een prototype: het vormgegeven idee.

Knippen en knutselen

De groepen hebben op dit punt bedacht wat ze willen gaan doen en waarom. Maar wat is het einddoel? Waar en wanneer gaan ze dit idee uitvoeren, en met wie? Wat hebben ze daarvoor nodig en wat is het tijdspad? Sanne geeft de beide teams een groot vel papier waarop ze deze vragen kunnen beantwoorden. Daarnaast mogen ze hun idee ook visualiseren met behulp van tijdschriften, stiften, stickers en ander materiaal. De teamleden beginnen gretig met knippen en knutselen. “Wat heerlijk om zo bezig te zijn”, verzucht een van de leerkrachten.

Tijd om te knutselen!

Na exact drie uur zit de tijd erop. Snel rent een juf nog naar haar lokaal om een hartjessticker te halen. Vooruit, die mag er nog bij. De teams presenteren hun plannen aan elkaar in een korte elevator pitch.

Het resultaat

Een van de teams stelt voor om een atelier in te richten. Hier kunnen de leerlingen vak- en groepoverstijgend leren. Het thema en de invulling wordt in overleg met de kinderen bepaald en aangevuld door de leerkrachten en ouders. Op de eerstvolgende teamvergadering wordt er al verder aan gewerkt! Het andere team heeft manieren bedacht om structureel spelend en ontdekkend leren in de klas toe te passen. Vol enthousiasme pitchen de leerkrachten hun idee aan hun collega’s, die minstens net zo enthousiast luisteren en feedback geven. Hier kunnen ze volgende week al mee aan de slag!

De pitch van een van de groepen

Sanne pakt haar spullen bij elkaar. De leerkrachten gaan zelf verder, maar het zaadje is gepland. Wat levert zo’n sessie nu op? “Ik hoorde een leerkracht net zeggen dat ze nog nooit zo lang en zo intensief samen hadden nagedacht. Ze hebben ontzettend hard gewerkt! Dankzij het tempo en de tijdsdruk kun je je niet verliezen in bijzaken, wat soms tijdens vergaderingen wel het geval is. Ook kun je zo in een hele korte tijd erachter komen wat iedereen wil en ambieert. Een Design Thinking-sessie is een ideaal middel om een team of groep op één lijn te krijgen en tegelijkertijd iets nieuws te ontwikkelen!”

Meer weten?

Wil je meer weten over deze methode, of wil je zelf zo’n sessie op jouw school? Neem dan contact op met Sanne Kokkeler: s.kokkeler@marant.nl of 06 573 274 18.

Deel dit artikel
Auteurs

Sanne Kokkeler

Sanne Kokkeler is adviseur bij Marant Interstudie. Ze bedenkt graag nieuwe, creatieve en innovatieve ideeën die ze vervolgens ook tot uitvoering brengt. Met al haar enthousiasme stort ze zich vol …

Meer over Sanne Kokkeler

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *