Home » Artikelen » Autisme en taal: 5 veelvoorkomende kenmerken

Autisme en taal: 5 veelvoorkomende kenmerken

Datum: 3 april 2018

Er zijn al heel veel blogs en artikelen over taalproblemen en autisme geschreven. Het verband tussen taal en autisme is zeer complex. Wel is het zo dat kinderen met autisme taal vaak moeilijker vinden. Ze begrijpen niet goed wat er wordt gezegd of ze herkennen sarcasme niet.

Hieronder vind je enkele kenmerken die kinderen met autisme zouden kunnen laten zien. Dit wil niet zeggen dat een kind met autisme ieder kenmerk heeft. Het wil ook niet zeggen dat het kenmerk precies op de beschreven manier tot uiting komt. Ieder kind is uniek!

Gezegdes en uitdrukkingen letterlijk nemen

We kennen in de Nederlandse taal veel gezegdes en uitdrukkingen. Voor kinderen met autisme kan dat erg verwarrend zijn. Neem bijvoorbeeld de uitdrukking ‘je hoofd ergens over breken’. Voor een kind met autisme kan die uitdrukking vreemd overkomen. Je kunt je hoofd toch niet zomaar breken? Kinderen met autisme kunnen gezegdes en sarcasme letterlijk nemen. Wanneer je uitlegt dat je iets anders bedoelt dan dat je zegt, helpt ze dit al enorm!

Betekenis en uitleg letterlijk nemen

Naast gezegdes letterlijk nemen, kunnen kinderen met autisme ook één betekenis koppelen aan één situatie of handeling. Een voorbeeld: bij groen licht mag je oversteken, bij rood licht moet je stoppen. Maar wat als het eerst groene licht tijdens het oversteken ineens rood wordt! Als het kind stopt, handelt het eigenlijk goed. Wat hij niet overziet is dat je op dat soort momenten beter kunt door- of teruglopen. Belangrijk dus om als ouder of leerkracht vooraf even te bedenken wat er allemaal kan gebeuren binnen een bepaalde situatie. Wat extra uitleg kan een kind al enorm helpen.

Echolalie

Sommige kinderen laten echolalie zien. Ze herhalen letterlijk woorden of (delen) van zinnen van personen. Op deze manier geven ze wel een antwoord op vragen, zonder dat ze weten wat het nou precies betekent. Hierdoor kunnen ze overschat worden. Voor leerkrachten/ouders is het dus belangrijk om in de gaten te houden of het kind daadwerkelijk alles begrepen heeft. Dit kun je bijvoorbeeld doen door een controlevraag te stellen.

Moeite met gesprekken voeren

Kinderen met autisme lijken moeite te hebben met de interactie tussen mensen. Sommige kinderen kunnen heel enthousiast een monoloog houden over hun eigen interesse zonder een vraag terug te stellen. Dit kan frustrerend zijn voor vriendjes/vriendinnetjes of klasgenoten. Het kan al helpen wanneer sociale situaties worden uitgelegd, bijvoorbeeld: ‘voer je een gesprek over hobby’s? Vraag dan ook de ander naar zijn hobby’s’. Voor de klasgenoten is het ook belangrijk om te weten hoe het komt dat het kind anders reageert. Kijk eens met de klas naar een filmpje over autisme en ga daar met elkaar over in gesprek.

Taal zonder spraak

Mensen reageren naast verbaal ook non-verbaal op vragen of situaties. Kinderen met autisme vinden dit moeilijk te begrijpen. Autisme Spectrum Stoornis (ASS) is een informatieverwerkingsstoornis. Dat wil zeggen dat alle informatie die binnenkomt, dus wat je hoort, ruikt, maar ook proeft en voelt, niet goed verwerkt wordt. Alle informatie komt even hard binnen en wordt niet gefilterd. Het wordt lastig wanneer je iets zegt en met je gezicht iets anders laat zien. Sommige kinderen met autisme kijken je daarom niet aan wanneer je praat. Dat wil niet zeggen dat ze niet luisteren, maar dat scheelt weer in de verwerking!

Alle tips nog op een rijtje:

  • Het is belangrijk om gezegdes en uitdrukkingen uit te leggen. Wanneer je taal heel letterlijk neemt zeggen we soms hele rare dingen, dus leg uit wat je bedoelt!
  • Denk zelf al drie stappen verder wanneer je iets uitlegt. Denk daarbij aan de context en vertel waarom we dingen doen.
  • Let op je non-verbale uitdrukkingen. Iets boos zeggen met een boos gezicht komt heel hard binnen!
  • Ieder kind mag zijn wie hij of zij is. Maak autisme bespreekbaar in de klas. Gebruik hiervoor filmpjes en verhalen.

Meer informatie

Wil je meer weten over autisme? Van 31 maart tot 7 april is het de Week van Autisme.

Marant verzorgt verschillende individuele en groepsbehandelingen voor kinderen en jongeren rondom persoonlijke ontwikkeling en gedragsproblemen. Hieronder valt bijvoorbeeld sociale vaardigheidstraining en psycho-educatie voor kinderen met AD(H) of ASS. Kijk hier voor meer informatie.

Deel dit artikel
Auteurs

Michelle Oosterhoff

Michelle Oosterhoff is orthopedagoog bij Marant Behandelpraktijk. Ze begeleidt kinderen met dyslexie. Daarnaast voert ze onderzoeken uit om dyslexie vast te stellen.

Voor Michelle als orthopedag…

Meer over Michelle Oosterhoff

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *