Home » Artikelen » Alles wat je altijd al wilde weten over AVI-niveaus

Alles wat je altijd al wilde weten over AVI-niveaus

Datum: 19 september 2017

Vanaf groep 3 leren alle kinderen in Nederland lezen. De term AVI-niveau valt dan regelmatig. Als ouder krijg je instructies om samen met je kind in de bibliotheek naar boekjes te zoeken van het juiste AVI-niveau. Maar wat betekent dat AVI-niveau eigenlijk en wat zegt het over het leesniveau van een kind?

Wat is AVI-niveau?

AVI staat voor Analyse van Individualiseringsvormen. Sinds 1972 wordt op scholen de leesvaardigheid van kinderen al op deze manier getoetst/bepaald. Oorspronkelijk bestonden er 9 niveaus: AVI 1 t/m AVI 9. Beheerste een kind AVI 9, dan beheerste het kind de leesvaardigheid volledig. Een gemiddeld kind zou dit niveau halverwege groep 6 moeten halen.

In 2008 is het AVI-systeem volledig omgegooid. Sindsdien spreken we niet meer van AVI 1 t/m 9, maar van AVI start t/m AVI plus. Deze nieuwe telling is gebaseerd op wat een kind per schooljaar zou moeten kunnen. Zo zou een kind in januari van groep 3 AVI Midden 3 (M3) moeten beheersen. En aan het einde van groep 3, in juni, zou het kind AVI E3 moeten beheersen. Deze niveaus lopen door tot en met eind groep 7, dus AVI E7. Zit het kind in groep 8, dan wordt verwacht dat hij AVI plus beheerst.

Oplopende moeilijkheidsgraad

In groep drie zijn de woorden uit enkele klanken opgebouwd en zijn de zinsconstructies eenvoudig. Ook de letters zijn groot en de tekst is niet lang. De moeilijkheidsgraad gaat per AVI-niveau omhoog. De woorden, zinnen en teksten worden langer, er komen moeilijkere woorden aan bod en de letters worden kleiner.

Hoe wordt AVI-niveau gemeten?

Elk niveau heeft zijn eigen leeskaart. Er zijn twee versies beschikbaar, zodat het kind niet altijd dezelfde tekst hoeft te lezen. Het kind wordt gevraagd om de kaart zo snel en zo goed mogelijk voor te lezen. De persoon die de test afneemt, kijkt hoe snel het kind leest en hoeveel fouten er worden gemaakt. Op basis van deze gegevens kan de leesvaardigheid voor die kaart in drie niveauschalen terecht komen: Beheersing, Instructie en Frustratie. De eisen voor de niveaus kunnen per kaart verschillen.

Beheersingsniveau betekent dat het kind de leesvaardigheid van dat niveau onder de knie heeft. Het kind kan teksten van dit niveau zelfstandig lezen. Instructieniveau betekent dat het kind de tekst al bijna zelfstandig kan lezen; het is het oefenniveau van het kind. Haalt het kind bij een kaart het beheersings- of instructieniveau, dan krijgt het kind de kans om het volgende niveau te proberen. Net zolang totdat de leesvaardigheid op het niveau van Frustratie komt. Dat betekent dat dat niveau nog te hoog gegrepen is.

Wat zegt het AVI-niveau nou eigenlijk?

Het AVI-niveau zegt iets over de technische leesvaardigheid van het kind: hoe goed kan het kind lezen wat er staat? Het zegt niets over het begrijpen van een tekst.

Mocht het leesniveau van het kind niet overeenkomen met het leesniveau van de klas, dan is er niet direct reden tot paniek. Zo’n afname is altijd een momentafname. Bovendien kan het behalen van de niveaus ook in golven gaan. Zo kan er een halfjaar geen vooruitgang worden geboekt en zes maanden later kan het kind zo twee niveaus omhooggaan. Het bepalen van het AVI-niveau is bedoeld als indicatie om de leesvaardigheid te meten.

Kinderboeken zijn ook ingedeeld op AVI-niveau. De boeken zijn op dezelfde punten beoordeeld als de teksten van de toets. Als je weet wat het AVI-niveau is van een kind, kun je boeken zoeken op het goede niveau. Zo zijn de boeken uitdagend, maar niet te moeilijk.

Lezen in de praktijk

Bij het beheersen van AVI plus kunnen we zeggen dat het kind de leesvaardigheid volledig beheerst. Hij of zij kan dan vlot en nauwkeurig de woorden, zinnen en teksten lezen. De leesvaardigheid die je nodig hebt om ondertiteling te kunnen lezen, valt ongeveer samen met AVI M6/E6. Haalt het kind dat niveau, dan zal hij of zij snel en goed genoeg kunnen lezen om de ondertiteling te kunnen bijhouden. Boeken op de middelbare school zijn ook op het niveau M6/E6 geschreven. Wij merken dat kinderen vanaf dat moment functioneel kunnen lezen. De moeilijkheidsgraad van de AVI-niveaus na E6 ligt voornamelijk nog op het sneller lezen.

Vernieuwde AVI-toetsen

CITO werkt steeds aan verbeteringen van de toetsen, zodat deze actueel en up-to-date blijven. Er komen dit schooljaar weer nieuwe AVI-toetsen aan. Het AVI-systeem zelf blijft hetzelfde, we blijven dezelfde niveaus hanteren. De teksten van de AVI-toets zijn wel vernieuwd; ook zijn de normeringen weer aangepast. Zo kunnen we de leesvaardigheid van een individueel kind nog beter vergelijken met gemiddelde kinderen in hetzelfde leerjaar. Dat maakt dat we beter kunnen afstemmen op het kind.

Daarnaast is er voortaan een aparte versie van AVI-toetsen beschikbaar voor zorginstellingen. Zij kunnen bij het onderzoeken naar leesproblemen en het bijhouden van resultaten deze versie gebruiken, zodat het kind de teksten niet herkent. Zo kunnen de leesniveaus nauwkeuriger worden bepaald bij een kind.

Opmerkingen of vragen?

Heb je opmerkingen of vragen, laat het dan vooral weten via @maaike_strating of mail naar m.strating@marant.nl.

 

Deel dit artikel
Auteurs

Maaike Strating

Maaike Strating is dyslexiebehandelaar en diagnost bij Marant Behandelpraktijk. Ze onderzoekt of er bij kinderen met lees- en spellingproblemen sprake is van dyslexie. Daarnaast behandelt ze ook ki…

Meer over Maaike Strating

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Haitske

29 mei 2018

Hoi, Een vraagje heeft het nog nut om leerlingen uit groep 8 nog op AVI te toetsen? In mei, juni, als je al weet naar welke vervolgschool ze gaan? Groetjes een RT-er. Haitske

Maaike Strating

1 juni 2018

Beste Haitske, Dat hangt af van wat je met de resultaten gaat doen. Denk bijvoorbeeld aan aanknopingspunten voor een leerlinggesprek, het meten van de effectiviteit van een interventie of voor het formuleren van een vervolgadvies. Of je de toets gaat afnemen, hangt dus af van je doel. Mocht het nog niet duidelijk zijn, dan hoor ik het graag. Met vriendelijke groet, Maaike Strating

Karina

15 september 2018

Hallo. Ik werk met zorgkinderen. Deze zijn beneden klasseniveau. Is er avi toets materialen vooral voor deze leerlingen? Hoe kan ik effectief werken met lln met dyslectie?

Jessica

3 november 2018

Kan een kind dyslectisch zijn als het redelijk goed scoort op AVI (een niveautje eronder, dus eind 5 M5-score), maar slecht op DMT (V-score vanaf groep 3). Cito-spelling gaat aardig, in de klas wisselend bij dictees, vrije teksten slecht (de spelling dan). Ik zie bij vergoeding van het onderzoek de DMT als criteria staan, maar telt AVI dan ook mee? Op andere onderdelen scoort het kind goed (I-scores).

Judith Bosch

5 november 2018

Dag Jessica, Dank voor je vraag! Ja, een kind kan zeker dyslexie hebben als het slecht scoort op DMT. Die criteria is leidend, dus AVI telt dan niet mee.

Roos

20 maart 2019

Waarom zijn de AVI teksten die kinderen moeten lezen op school om te bepalen of ze op niveau zitten niet aangepast voor kinderen met dyslexie? Dan doel ik op: lettertype en de teksten uitvergroot? Lettertype bij dyslexie behandeling leest makkelijker dan standaard lettertype in de boekjes / opdrachten.

Maaike Strating

21 maart 2019

Hoi Roos, Het is mogelijk om de AVI-toetsen te vergroten voor kinderen met dyslexie. Scholen kunnen zelf beslissen of zij dat doen of niet. Wat betreft het lettertype, dat is meer een vraag voor Cito. Mijn verwachting is dat ze een lettertype hebben gekozen die voor de meeste kinderen het meest duidelijk is. Het verschilt namelijk per persoon of het dyslexielettertype als prettig wordt ervaren. Maar wil je het zeker weten, dan zal je bij Cito, de uitgever van de toetsen, moeten informeren!