Home » Artikelen » Kun je dyslexie faken?

Kun je dyslexie faken?

Datum: 24 oktober 2016

Sinds de uitzending van het televisieprogramma Rambam is ‘dyslexie faken’ een hot topic. Niet alleen in het veld, maar ook in de wetenschap is het sindsdien een terugkomend thema. Het toegenomen percentage dyslecten zou onder andere toe te schrijven zijn aan het te makkelijk verkrijgen van een dyslexieverklaring. De uitzending bevestigde onlangs dit idee. Maar de vraag die eigenlijk nooit gesteld wordt is: kun je dyslexie faken?

Leef je in

Ja zeggen sommigen, dyslexie is te faken. Minder je best doen, expres fouten maken. Het is een kwestie van je goed verdiepen in de problemen die een dyslect ervaart, en je bent klaar om de test te maken en je dyslexieverklaring ‘op te halen’.

De onderzoeksgroep van Peter de Jong, hoogleraar aan de universiteit van Amsterdam, heeft zich op eenzelfde wijze verdiept in wat dyslecten ervaren. In zijn studie wilden de Jong en collega’s nagaan of dyslexie überhaupt te faken is. Hij presenteerde zijn resultaten tijdens de conferentie van Stichting Dyslexie Nederland 2016.

Lezen en spellen als een dyslect

De Jong en collega’s zetten een kleinschalig onderzoek op om uit te zoeken of dyslexie te faken is. Hij zette zijn onderzoek op en lichtte enkele betrokkenen in om verschillende groepen samen te kunnen stellen. Er werden 3 groepen studenten samengesteld:

  • Groep 1: dyslecten (N=16)
  • Groep 2: normale lezers (N=28)
  • Groep 3: normale lezers / fakers (N=28)

De derde groep waren normale lezers, maar zijn random geselecteerd om als ‘faker’ te werk te gaan. Zij werden geïnstrueerd om dyslexie te gaan faken tijdens onder andere hun lees- en spellingtaken. Zij kregen de opdracht om zich voorafgaand aan de test te verdiepen in dyslexie en met deze kennis de testen te maken. Lezen en spellen als een dyslect, dat was de opdracht.

Alle deelnemers werden onderworpen aan lees- spelling en cognitieve taken, zoals dat normaal is tijdens een dyslexieonderzoek. De onderzoekers/diagnosten waren masterstudenten aan de universiteit in opleiding tot orthopedagoog. Zij wisten uiteraard niets af van het onderzoek en testten alle deelnemers met het idee om na te gaan of er sprake is van dyslexie. Niets vermoedend testten zij alle respondenten.

Zoals gebruikelijk tijdens een dyslexieonderzoek werden er twee leestaken afgenomen. Een taak om het niveau van het lezen van bestaande woorden te meten (de één minuut test, EMT) en een taak om het niveau van het lezen van onzinwoorden te meten (de Klepel). Ook werd er gekeken naar het niveau van spellen en zijn de respondenten onderworpen aan enkele cognitieve tests (o.a. automatiseren).

Fakers kunnen geen maat houden

Wat blijkt: Dyslexie fakers kunnen geen maat houden. Uit het onderzoekt blijkt dat de dyslecten consequent zwakker scoorden dan de normale lezers, wat logisch is. Zowel de dyslecten als de normale lezers lezen meer bestaande woorden dan onzinwoorden, maar de fakers (….), zij laten een tegenovergesteld resultaat zien. Zij lezen meer onzinwoorden dan bestaande woorden. Zoveel zelfs, dat je kunt spreken van een significant (betekenisvol) verschil. Dit contrasterende resultaat was niet alleen te zien bij het lezen. Ook bij spellen en automatiseren was dit het geval. Op basis van hun resultaten kun je concluderen van de 28 fakers er 27 niet geslaagd zijn om zich als dyslect voor te doen. De fakers overdrijven hun lees- en spellingwijze en laten zelfs op alle taken grote omgekeerde effecten zien.

Dyslexie faken is niet eenvoudig

Grote omgekeerde effecten, dat zou je van een dyslect niet verwachten. Met andere woorden, het faken van dyslexie is niet zo eenvoudig als velen naar aanleiding van het zien van het televisieprogramma wellicht denken. Ondanks dat de studie van de Jong en collega’s een kleinschalig onderzoek is, waar geen harde criteria aan gehangen kunnen worden, geeft het onderzoek wel aan dat het faken van dyslexie moeilijker is dan we misschien allemaal dachten.

Zo had ik ’t nog nooit bekeken, jij wel?

Deel dit artikel

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.