Home » Artikelen » Het leerproces is belangrijker dan een cijfer

Het leerproces is belangrijker dan een cijfer

Datum: 1 november 2017

Wat is de eerste vraag die een leerling stelt als een docent Nederlands een schrijfopdracht geeft? Juist: “Is het voor een cijfer?” Dit is niet het geval bij Anke Swanenberg, docente Nederlands aan het Liemers College. De leerlingen in haar vwo 3 klas zijn zelfstandig geconcentreerd aan het werk met het schrijven van een betoog. Voor deze opdracht ontvangen ze bewust geen cijfer, maar wel veel tussentijdse feedback van de docent en hun medeleerlingen. Het is voor de leerlingen kraakhelder wat de bedoeling is: van tevoren is er uitgebreid gediscussieerd over de leerdoelen en hoe een goed betoog er wel of niet uit zou moeten zien, de zogenaamde succescriteria. De docent bepaalt uiteindelijk wel wat de definitieve eisen voor een goed resultaat zijn.

De leervorderingen van een leerling

De oorzaak voor het werken met formatieve evaluatie ligt bij Anke in haar onvrede over de manier waarop toetsen in het reguliere schoolsysteem worden ingezet. “Een toets wordt gemaakt, nagekeken en komt daarna in een laatje terecht. Wat heeft een leerling daar eigenlijk van geleerd? Wat zegt een 5,3 of een 5,6 nu eigenlijk over de capaciteiten en leervorderingen van een leerling? Toch heeft die 5,3 grote gevolgen voor de leerling. Dat zou toch effectiever moeten kunnen.”

Growth mindset

Onderwijs zou moeten gaan over het leren van leerlingen: wat beheers je al, wat nog niet en wat moet je doen om daar een stap verder in te komen? Anke: “Als je vanuit een growth mindset naar het leren van leerlingen kijkt dan zoek je naar mogelijkheden om recht doen aan de leerling: waar kun jij nog groeien? Ook als je al een heel goede brief kunt schrijven, kun je op detailniveau nog verbeteringen aanbrengen. Bij een andere leerling is het al mooi als hij alinea’s aanbrengt in de tekst of de zin met een hoofdletter begint.”

Het accent ligt op het leren, niet op het cijfer. Leerlingen krijgen in een inhaalperiode de kans om een onvoldoende te repareren, want niemand krijgt een positief gevoel van afrekenen. Vandaar ook het cijferloos beoordelen in 3 categorieën (‘in ontwikkeling’, ‘in orde’ en ‘uitstekend’). Het accent ligt op de eigen ontwikkeling van de leerling, niet op de prestatie ten opzichte van een medeleerling. Vandaar dat er meerdere feedbackmomenten tijdens de rit zijn. Anke: “Je moet wel iets hebben gedaan met de feedback die je hebt gekregen, anders kun je nooit een uitstekend krijgen”.

Reacties van leerlingen

En wat vinden de leerlingen nu van deze manier van werken? Enkele reacties uit de klas: “Ik heb minder stress en piekbelasting”, “Het werk wat je moet doen is vanaf het begin al van belang voor je beoordeling, dus je blijft aan het werk” en“ Door het beoordelen van elkaars werk ga je scherper kijken naar je eigen werk”. Sommigen moeten nog wennen: hebben we nu wel alles behandeld dat we moeten leren, beheers ik het nu voldoende? En ook: “Ik heb toch liever een cijfer, dat staat mooier op mijn rapport”. Tja, als je iets nieuws gaat doen, heb je ook iets ouds en vertrouwds los te laten en dat is een uitdaging, voor de docent én de leerlingen.

Deel dit artikel
Auteurs

Regina Reiniers

Regina Reiniers is trainer en adviseur bij Marant Interstudie. Door haar zeer ruime ervaring als docent heeft ze oog en vooral hart voor datgene waar onderwijs echt over gaat: de interactie tussen …

Meer over Regina Reiniers

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *