Home » Artikelen » Het ‘waartoe’ van je onderwijs: wanneer doe je het goede?

Het ‘waartoe’ van je onderwijs: wanneer doe je het goede?

Datum: 3 juni 2020

Wanneer we spreken over het ontwikkelen van onderwijs, praten we al snel over hoe je het onderwijs vormgeeft en wat je aanbiedt. Maar waarom doe je eigenlijk de dingen die je doet? En wat betekent het afstandsonderwijs van de afgelopen tijd voor de onderwijsontwikkeling? In dit artikel lees je over je eigen frame als leraar, hoe die kan verschillen van je collega’s, en hoe je je professionele frame over (afstands)onderwijs samen kunt vormgeven.

Een tijdje geleden organiseerden onderwijsadviseurs Sanne, Regina en Myrthe een Design Thinking-sessie met drie leerlingen uit het PO over de opbrengsten van het afstandsonderwijs. Nu was het tijd om dit onderwerp te bespreken met drie leraren uit het PO en VO. Via Teams organiseerden Sanne, Regina en Myrthe opnieuw een Design Thinking-sessie om tips en ideeën op te halen vanuit de ervaringen van afgelopen tijd. De drie deelnemers (Jeroen, Rianne en Elisa) gingen enthousiast en voortvarend met hen aan de slag. Naast de inhoudelijke opbrengst (die je in dit artikel leest), was er nog een onverwachte opbrengst. De adviseurs werden namelijk ontzettend blij van het voeren van het gezamenlijke gesprek over wanneer je het ‘goed doet’.

Van ‘what’ en ‘how’ naar het ‘why’

Aan het begin van de Design Thinking-sessie deelde Rianne hoe zij bij het opstarten van het afstandsonderwijs niet direct over het hoe en wat sprak met haar collega’s. Ze spraken met elkaar over ‘goed werk’ en waar je als leraar van meerwaarde bent voor je leerlingen. Als je weet waartoe je de dingen doet, dan is het daaropvolgende gesprek over het hoe veel doelgerichter. Als je meer wilt weten over het verschil tussen deze drie vragen, kun je dit filmpje van Simon Sinek over de Golden Circle bekijken.

Het waartoe van je onderwijs

Om het onderwijs vorm te geven is het dus waardevol om samen het gesprek aan te gaan over het waartoe van hun onderwijs. Welke overtuigingen en normen liggen ten grondslag aan jouw keuzes en dus ook je uiteindelijke handelen? Deze overtuigingen en normen worden ook wel jouw ‘frame’ genoemd. Een frame kun je zien als jouw referentiekader, de manier waarop jij naar de wereld kijkt. Een voorbeeld: als leraar vind je misschien kennisoverdracht, instructie en doceren het allerbelangrijkste. Jij bent ervan overtuigd dat je goed lesgeeft wanneer je veel uitlegt. Op die manier kijk jij naar je vak en het leren van je leerlingen. Dit is een deel van jouw referentiekader over jouw docentschap; jouw frame. Hier tegenover kan een heel ander frame staan. Zo zijn er collega’s die vinden dat je leerlingen moet laten ontdekken. Zij vinden dat ze goed lesgeven wanneer ze hun leerlingen vooral coachen. Interessant is om dan niet alleen het gesprek aan te gaan over de wijze waarop je je onderwijs inricht (coachen of doceren), maar ook over waar dit vandaan komt; wat is ieders norm voor goed lesgeven?

Gedwongen verandering als vehicle voor het goede gesprek

Door het gedwongen afstandsonderwijs was er opeens een noodzaak om te veranderen. Veel leraren hadden echter geen duidelijk beeld van wanneer het goed was, nu er geen kinderen voor hun neus zaten. Het professionele frame over afstandsonderwijs was minder scherp. Ruijters (2018) beschrijft het professionele frame als het referentiekader voor goed werk rondom een specifieke opgave. Dit geeft ruimte om samen op zoek te gaan!

Expliciteer samen wat goed is

Maar wat is dan het goede? Dit kun je samen met je collega’s uitzoeken, bijvoorbeeld tijdens een Design Thinking-sessie zoals Sanne, Myrthe en Regina dat hebben gedaan met Rianne, Elisa en Jeroen. Ze stelden hen bijvoorbeeld de vraag: wat wil je meenemen uit je ervaringen van de afgelopen weken afstandsonderwijs? Dit is een goede start om het gesprek aan te gaan over het waartoe en waarom en dus je normen voor goed werk.

Deze norm voor goed werk kan ontzettend helpend zijn in het gesprek over geleerde lessen uit de afgelopen periode. Het stelt je namelijk in staat om samen te reflecteren en continue re-framing mogelijk te maken. Deze gedwongen, tijdelijke, verandering in het onderwijs levert misschien niet voor iedereen een nieuwe aanpak op, maar laat het wel het vehicle zijn om het gesprek over normen over goed werk te voeren met je team. Organiseer (of zorg voor organisatie om) het gesprek om opvattingen en inzichten te verkenning en te expliciteren. Op deze manier kun je werken aan jullie professionele frame voor goed onderwijs, zodat je deze vanuit hier samen kunt doorontwikkelen.

Deel dit artikel
Auteurs

Sanne Kokkeler

Sanne Kokkeler is adviseur bij Marant Interstudie. Ze bedenkt graag nieuwe, creatieve en innovatieve ideeën die ze vervolgens ook tot uitvoering brengt. Met al haar enthousiasme stort ze zich vol …

Meer over Sanne Kokkeler

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *