Home » Artikelen » Hoe stimuleer je sociale ontwikkeling bij kinderen in corona-tijd?

Hoe stimuleer je sociale ontwikkeling bij kinderen in corona-tijd?

Datum: 15 april 2020

Orthopedagoog en dyslexiebehandelaar Michelle verzorgt momenteel digitale behandelingen voor kinderen met dyslexie. Het valt haar op dat veel kinderen aangeven hun vriendjes, vriendinnetjes en klasgenoten te missen. Sociale ontwikkeling is ontzettend belangrijk voor kinderen, óók in deze tijd. Hoe kun je dat als ouder of leerkracht stimuleren? Michelle pakt de theorie erbij, maar geeft ook praktische tips.

‘Hoe gaat het?’ Mijn standaardzin bij iedere behandeling via Skype. ‘Goed, maar ik mis mijn vriend(in) wel!’ Elke week spreek ik ‘mijn’ behandelkinderen. Sommige kinderen vinden het fijn om thuis te zijn. Andere kinderen geven direct aan dat ze naar school willen. Maar (bijna) alle kinderen zeggen dat ze hun vriend(in) missen.  Hoeveel ze elkaar spreken, verschilt per gezin/school. Sommige kinderen hebben contact via hun telefoon door te chatten of spelletjes te spelen. De meeste kinderen spreken alleen de juf of meester.

Waarom is het belangrijk om in deze tijd het contact tussen klasgenoten te stimuleren? Om die vraag te beantwoorden, geef ik eerst een stukje theorie.

Sociale ontwikkeling

Tijdens de bassischoolperiode is er veel aandacht voor de sociale ontwikkeling van het kind. Het SLO (Stichting Leerplanontwikkeling) gaat uit van vijf thema’s:

  1. ‘Zelf’
    Kinderen leren gevoelens herkennen en benoemen, hun eigen kwaliteiten te erkennen en hun zelfbeeld te ontwikkelen.
  2. ‘Zelfsturing’
    Kinderen leren om met hun gevoelens om te gaan, hoe ze hun eigen gedrag kunnen sturen en hoe ze impulsen kunnen onderdrukken.
  3. ‘De ander’
    Kinderen leren de rol en invloed van anderen op hun eigen functioneren en de consequenties van eigen gedrag. Ze leren reacties van anderen te herkennen en te begrijpen, maar ook het kunnen verplaatsen in een ander.
  4. ‘Relatie’
    Kinderen leren waarom een relatie belangrijk is en hoe ze een relatie kunnen onderhouden. Daarnaast leren ze hoe ze met elkaar moeten omgaan, samenwerken, sociale druk en conflicten.
  5. ‘Kiezen’ 
    Kinderen leren keuzes te maken, met de consequenties en verantwoordelijkheid van die keuze om te gaan.

Mocht er tijdens de ontwikkeling van deze vaardigheden iets niet helemaal goed gaan, dan kan dat negatieve gevolgen hebben voor de sociale ontwikkeling van het kind. Denk aan een negatief zelfbeeld, sociale angsten en/of sociale isolatie. Het is dus behoorlijk belangrijk dat deze ontwikkeling door blijft gaan!

Hoe stimuleer je sociale ontwikkeling in tijden van thuisonderwijs?

Veel kinderen zitten op dit moment thuis, een enkeling daargelaten. Ook al hebben ze contact met hun ouders, broertje(s) en zusje(s), het contact met klasgenoten is toch anders! Om bovenstaande vaardigheden te stimuleren, kun je als leerkracht en als ouder toch iets betekenen.

Aan de slag!

‘Zelf’ en ‘Zelfsturing’

Gevoelens herkennen/benoemen: kinderen voelen op dit moment heel veel, zoals angst, irritatie, noem maar op! Voor kinderen is het fijn om te weten dat ze deze gevoelens niet alleen ervaren. Als leerkracht kun je bijvoorbeeld één keer in de week een vast moment uitkiezen om een kringgesprek te houden, (bijvoorbeeld via Zoom of Teams). Kinderen kunnen dan hun verhaal kwijt en ze horen hoe klasgenoten deze ‘social distancing’ ervaren. Je zou het dan juist ook kunnen hebben over de leuke dingen, zoals leuke ervaringen of gekke gebeurtenissen!

Kwaliteiten erkennen: veel hobby’s en sporten kunnen op dit moment niet worden uitgevoerd. De kwaliteiten van kinderen komen minder goed uit de verf wanneer de focus alleen ligt op het moeilijke schoolwerk. Als leerkracht kun je de kinderen de opdracht geven om een sterke kanten-poster te maken. Wanneer het klaar is, laat je de kinderen kort vertellen wat hun sterke kanten zijn. Laat kinderen ook vooral reageren op elkaars poster of laat kinderen elkaar een tip en een top geven.
Belangrijk is hierbij ook ‘zelfsturing’. De ander laten uitpraten en niet door elkaar heen roepen. Vooral wanneer de gesprekken digitaal zijn, is dit een stuk lastiger voor kinderen.

‘De ander’ en ‘Relatie’

In deze periode is het ook belangrijk om te praten over het onderwerp dat continu in het nieuws is, namelijk het coronavirus. Waarom zijn de scholen dicht? Waarom zijn er richtlijnen? Waarom moeten we ons daaraan houden? Wat betekent dit voor mij en voor de mensen in mijn omgeving? Als ik niet ziek word, waarom moet ik dan wel de richtlijnen volgen? Wat vind ik ervan als mensen zich niet aan de richtlijnen houden? Je kunt een discussie starten. Laat de kinderen kort de discussie voorbereiden. Deze vragen sluiten ook aan bij het thema ‘relatie’. Welke mensen zien ze nu veel en welke mensen op dit moment niet? Kun je wat voor elkaar betekenen? Een opdracht hiervoor zou zijn om in een groepje te brainstormen over hoe je een ander kunt helpen. Vervolgens kan het beste idee tot uitvoering gebracht worden door de hele klas!

‘Kiezen’

Waarschijnlijk een lastig thema voor kinderen, ‘kiezen’. Nou ja, een keuze is vaak snel gemaakt, maar de consequenties en de verantwoordelijkheid ervoor nemen is moeilijk. Om toch deze vaardigheid te stimuleren zou je situaties kunnen schetsen met verschillende uitkomsten. Zo kun je bijvoorbeeld Kahoot gebruiken om kinderen antwoorden te laten geven. Is het bijvoorbeeld wel of niet een goed idee om wc-papier te hamsteren? Vervolgens kun je in gesprek gaan waarom ze voor een bepaald antwoord hebben gekozen. Laat ze hierbij ook nadenken over ‘de ander’: de mensen die hard aan het werk zijn in de zorg en door de lege schappen hun billen niet kunnen poetsen.

Als ouder kun je natuurlijk steun en een luisterend oor bieden bij de opdrachten. Daarnaast kun je je kind helpen door vrienden uit te nodigen om digitaal spelletjes te spelen of video te bellen.

Liever niet digitaal?

Laat het kind brieven schrijven of een eigen telefoon maken met 2 blikjes en een touw van een paar meter. Vroeger een groot succes en wie weet nu ook weer! 😉

Deel dit artikel
Auteurs

Michelle Oosterhoff

Michelle Oosterhoff is orthopedagoog bij Marant Behandelpraktijk. Ze begeleidt kinderen met dyslexie. Daarnaast voert ze onderzoeken uit om dyslexie vast te stellen.

Voor Michelle als orthopedag…

Meer over Michelle Oosterhoff

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *