Home » Artikelen » Langer doorkleuteren: een goed idee?

Langer doorkleuteren: een goed idee?

Datum: 10 april 2017

‘Doorkleuteren’ is een begrip in Nederland: kinderen die aan het eind van groep 2 nog niet toe zijn aan groep 3, blijven een jaartje extra in de kleutergroepen. Deze beslissing wordt vaak gemaakt door leraren en ouders met de gedachte dat het kind nog niet klaar is voor groep 3. Maar wat gebeurt er als je het omdraait en groep 3 klaarstoomt voor het kind? Welke mogelijkheden zijn er voor snellere doorstroom van kleuters en wat is het effect op het kind? En wat zijn de ervaringen van scholen die de overgang van groep 2 naar groep 3 op een andere manier inrichten?

Onderzoek naar kleuterverlenging

Vergeleken met andere landen heeft Nederland een hoog percentage zittenblijvers. Vooral op de basisschool blijven veel leerlingen een of zelfs meerdere keren zitten. Kleuterbouwverlenging is een verschijnsel dat veel landen niet kennen. In andere landen hebben kinderen bijvoorbeeld gedurende de leerplichtleeftijd (niet altijd vanaf 5 jaar) het recht om automatisch door te stromen of ze mogen in de eerste leerjaren niet blijven zitten.

Onderzoek laat zien dat vertraging in de schoolloopbaan van kinderen vooral ontstaat bij de overgang van groep 2 naar groep 3. Tevens blijkt dat deze kleuterbouwverlenging in veel gevallen, zowel sociaal als cognitief, geen blijvend positief effect heeft.

Van schools naar speels

Bij de invoering van het basisonderwijs in 1985 was het de bedoeling om in groep 3 meer adaptief te gaan werken en de sterke aspecten van het kleuteronderwijs te benutten. Het tegenovergestelde is echter vaak gebeurd. In groep 1 en 2 wordt steeds meer systematisch en methodisch gewerkt op een manier waardoor voor spelend en ontdekkend leren steeds minder ruimte is. Leerkrachten hebben door een strak programma aan activiteiten bijvoorbeeld steeds minder tijd voor begeleiding van zelfgekozen (spel)activiteiten van kinderen.

Al langere tijd wordt gesproken over meer speels onderwijs in de onderbouw. Onderwijskundigen pleiten voor een meer adaptieve onderwijsaanpak waarbij het onderwijs wordt afgestemd op de onderwijsbehoeften van (jonge) kinderen. Hierdoor kan een goede doorgaande lijn worden gecreëerd van groep 2 naar groep 3 waarbij het leer- en ontwikkelingsproces van kinderen niet wordt verstoord. Dit betekent bijvoorbeeld dat het onderwijs in groep 3 meer spelgeoriënteerd wordt aangeboden, wat beter aansluit bij de manier waarop jonge kinderen leren. Hierbij kan in groep 3 worden voortgebouwd op de sterke aspecten van het kleuteronderwijs.

Wat zijn de alternatieven?

Onderbouwunit

Je kunt ervoor kiezen om groep 1, 2 en 3 meer met elkaar te verbinden door een onderbouwplein te maken. De leerkrachten van deze drie groepen hebben veel contact en werken aan dezelfde thema’s. Idealiter is er een groot speel- en leerplein waar de kinderen uit groep 1, 2 en 3 samen bewegen, leren en spelen.

Zomerschool voor ouders en kleuters

Een andere mogelijkheid: een zomerschool voor ouders en kinderen. In een wekelijkse bijeenkomst leren ouders over voorleesgedrag, zodat kinderen thuis meer zinvolle leeservaringen op kunnen doen. Kleuters worden zo alvast een beetje klaargestoomd voor groep 3.

Halfjaarlijkse i.p.v. jaarlijkse bevordering

Wanneer je kleuters op basis van hun ontwikkeling halfjaarlijks de mogelijkheid geeft om de stap naar groep 3 te zetten, doen zij afhankelijk van hun ontwikkeling 1,5 tot 2 jaar over groep 1 en 2. Kinderen die iets meer tijd nodig hebben, doen 2,5 jaar over groep 1 en 2.

Extra leertijd

Een school kan ervoor kiezen om kinderen die daar behoefte aan hebben te voorzien in extra taalonderwijs. Wanneer dit onderwijs plaatsvindt voorafgaand aan de reguliere schooldag, bijvoorbeeld van 8 tot 9, kan er alvast worden vooruitgeblikt op de stof van die dag, zodat kinderen het makkelijker oppakken.

Bron: Oberon. Lees hier meer over de doorstroom van kleuters.

 

Deel dit artikel

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.