Home » Artikelen » Leren lezen begint met een goede bodem

Leren lezen begint met een goede bodem

Datum: 23 april 2018

Als je het leren lezen vergelijkt met het bakken van een taart, dan valt of staat je taart met een goede bodem. Wanneer die niet stevig genoeg is, kun je er ook niet op verder bouwen. Bij het leren lezen gaat dit eigenlijk ook zo: je moet de basis goed beheersen om vlot en vloeiend te leren lezen. Op de Nationale Dyslexie Conferentie (21 maart 2018) ging een gedeelte van het programma over het voorkomen van leesproblemen. Hoe eerder je met een preventieve aanpak begint, hoe beter!

Het ontstaan van leesproblemen

Om te leren lezen heb je een aantal ingrediënten nodig:

  • kennis van de letters en klanken (hoe spreek je de letter uit)
  • weten hoe deze letters samen een woord vormen

In groep één en twee gebeurt dit spelenderwijs. Dat noemen we beginnende geletterdheid. In groep drie starten de kinderen ‘echt’ met het leesonderwijs. (In deze blog lees je meer over beginnende geletterdheid, waarin we ook 9 tips voor taalspelletjes bij kleuters geven.)

Wanneer er in de basis iets gemist wordt, zal die taart niet stevig genoeg zijn. Dit geldt ook voor het lezen. Wanneer de klanken en tekens niet volledig geautomatiseerd zijn, is het lastiger om het tot een woord te vormen. Hierdoor kunnen leesproblemen en leesachterstanden ontstaan.

Leesproblemen voorkomen

Om leesproblemen te voorkomen, letten leerkrachten in het bijzonder op een aantal signalen in de kleuterperiode:

  • Hoe gaat het onthouden van kleuren, liedjes en versjes?
  • Hoe is het taalaanbod in de thuissituatie?
  • Komen lees- en spellingsproblemen voor in de familie?

(Bron: Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 1 en 2)

Zijn er signalen, dan starten leerkrachten met extra begeleiding om die basis te versterken.

Specifieke interventies voor risicoleerlingen

Het doel van de begeleiding is om leesproblemen (met de daarbij komende leesfrustratie) te voorkomen en juist te zorgen voor een goede leesmotivatie. De preventieve aanpak start om die reden in groep twee. Aryan van der Leij (voormalig hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam Afdeling Pedagogiek en Onderwijskunde) vertelde in zijn lezing dat een preventieve aanpak moet beginnen in groep twee en voortgezet moet worden tot in groep 4. Wanneer kinderen alleen begeleiding in groep twee krijgen, zijn ze de voorsprong kwijt aan het einde van groep drie. Zo zonde!

Zo geeft Van der Leij aan dat het belangrijk is om in groep een en twee de beginnende geletterdheid te stimuleren en specifieke interventies in te zetten voor risicoleerlingen. In groep drie en vier is het belangrijk om remediëring in te zetten (gerichte hulp om leesachterstand op woordniveau te verkleinen) en in groep 4 tot en met 8 moeten de leerlingen zoveel mogelijk leeskilometers maken. Eén van de specifieke effectieve interventies is Bouw!.

Resultaten van preventieve aanpak

Van der Leij liet tijdens NDC de resultaten van preventieve aanpak zien. Uit een studie waarin meerdere basisschoolleerlingen werden gevolgd bleek dat er 7 kinderen in groep 2 moeite hadden met letterkennis en klankbewustzijn. Ze werkten met het programma Bouw! aan hun leesniveau. In groep 8 eindigen 6 van de 7 kinderen op gemiddeld niveau! Het ‘laatste’ kind kreeg de diagnose dyslexie. Dat zijn toch waanzinnige resultaten? Wat je al niet kan bereiken met preventief inzetten!

Marant kan scholen helpen bij de implementatie van Bouw!. Klik hier voor meer informatie.

Ondanks oefenen weinig vooruitgang?

Sommige kinderen oefenen echter heel veel, maar gaan maar niet vooruit en houden een achterstand. Deze kinderen laten didactische resistentie zien: ze groeien niet of minimaal, ondanks heel veel extra oefenen. Dan kan er sprake zijn van dyslexie. Lees hier meer over dyslexie.

Preventie bij Marant

Ben je benieuwd hoe wij met preventie omgaan? Lees hier meer over het project IDEE, onze aanpak van innovatieve dyslexiezorg.

Tijdens de Nationale Dyslexie Conferentie (maart 2018, Lexima) stond het hele zorgcontinuüm op de agenda. Van preventieve aanpak en dyslexiebehandelingen tot aan compenserende maatregelen.

Deel dit artikel
Auteurs

Michelle Oosterhoff

Michelle Oosterhoff is orthopedagoog bij Marant Behandelpraktijk. Ze begeleidt kinderen met dyslexie. Daarnaast voert ze onderzoeken uit om dyslexie vast te stellen.

Voor Michelle als orthopedag…

Meer over Michelle Oosterhoff

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *