Home » Artikelen » Niet lui van digitale compenserende middelen bij dyslexie

Niet lui van digitale compenserende middelen bij dyslexie

Datum: 6 juni 2016

Kinderen worden niet lui van digitale compenserende middelen

“Kinderen worden lui van compenserende middelen bij dyslexie.” “Het is pas echt nodig bij vreemde talen in het VO.” Of: “Ze worden wel erg afhankelijk van apparatuur.” Het zijn nog steeds vaak gehoorde opmerkingen binnen scholen over het gebruik van digitale compenserende middelen voor kinderen met dyslexie. Maar gelukkig hoor je ook: “We willen graag beginnen, maar weten niet welk middel het meest geschikt is.” Of: “Is het duurste programma ook het beste voor het kind?”

Er zijn inmiddels verschillende digitale programma’s op de markt. Deze programma’s hebben als belangrijkste kenmerk dat digitale teksten worden voorgelezen. Het team van basisschool De Wissel in Zevenaar werkt met het programma Kurzweil als digitaal compenserend hulpmiddel voor hun leerlingen met dyslexie. Het team heeft zichzelf afgevraagd hoe zij de kinderen met dyslexie hierbij het beste kunnen begeleiden. Susan Lendering (leerkracht) en Josien Paaijmans (intern begeleider) vertellen hierover, naar aanleiding van Suzette, een meisje met ernstige dyslexie, dat recent een intensieve behandeling bij Marant heeft afgesloten.

Wat is de belangrijkste reden geweest om tijdens de behandeling van Suzette het geavanceerde programma Kurzweil als digitaal compenserend hulpmiddel in te zetten? We maken gebruik van Kurzweil, omdat dat het programma is waarvoor het samenwerkingsverband heeft gekozen. Suzette is een meisje uit groep 7 die erg opziet tegen al het schrijfwerk wat ze moet doen. In Kurzweil zitten goede functies om haar zelfstandig te laten werken. Dat is binnen het programma voor Suzette het belangrijkst. Twee andere kinderen op onze school uit groep 8 gebruiken weer andere onderdelen.

Wanneer zetten jullie compenserende middelen in?

In de lagere groepen nemen we toetsen mondeling af en leest de leerkracht meestal ook verwerkingsopdrachten voor. In de hogere groepen (dus vanaf groep 6) lezen klasgenootjes weleens voor, maar de kinderen met dyslexie wennen er ook aan dat ze Kurzweil mogen gebruiken. Nadeel bij ons is dat de computers op de gang staan. Wij willen in de toekomst graag de mogelijkheden in het klaslokaal gaan benutten, bijvoorbeeld door een tablet met hoofdtelefoon in te zetten, zodat de kinderen in de groep kunnen blijven.

Wat betekent het gebruik voor de leerkrachten?

De leerkrachten trekken samen op met het kind, want ook zij moeten vaardig worden en blijven in het gebruik van zo’n programma. Zo leren ze van en met elkaar. Ons doel is dat op termijn alle leerkrachten gemakkelijk het programma kunnen inzetten als ze een kind met dyslexie in hun groep hebben.

Wat hebben jullie voor ideeën voor de toekomst?

We hopen kinderen met dyslexie met voor hen specifieke compenserende hulpmiddelen en in afstemming met de gekozen VO-school nog beter op de overgang naar het VO te kunnen voorbereiden.

Willen jullie andere scholen nog iets meegeven?

Het is voor zowel ouders als leerkrachten goed om te beseffen dat het mooie van compenserende hulpmiddelen is dat kinderen niet meer van anderen afhankelijk zijn. Daardoor gaat de motivatie om te lezen en schrijven bij kinderen aanzienlijk omhoog. Het is bij het inzetten van compenserende ict-media wel belangrijk dat de leerkracht samen met de ouders en het kind optrekt en dat zij samen goed nagaan welke ondersteuning het meest wenselijk is.

Vier digitale compenserende middelen bij dyslexie uitgelicht

De vier meest gebruikte programma’s zijn op dit moment Kurzweil, Sprint Plus, Claroread Pro en
L2S. Alle programma’s hebben als belangrijkste kenmerk dat digitale teksten worden voorgelezen.
Daarnaast heeft elk programma specifieke kenmerken.

Naast deze programma’s zijn er ook mediatoepassingen die focussen op ondersteuning bij het lezen van leuke boeken. Hier komen het meeleesprincipe en leesmotivatie dicht bij elkaar. Amis is een voorleesprogramma dat op laptops en tablets ingesproken boeken (met menselijke spraak) voorleest, die normaliter voor blinden en slechtzienden worden gebruikt. Het programma is gratis te downloaden via dedicon.nl. De boeken kosten € 4,50 per stuk per jaar. Het schoolboek of leesboek heb je voor je liggen en wordt voorgelezen.

Het leestempo is zelf te bepalen. Er is ook een speciale app beschikbaar, LEX genaamd. Daarnaast is er nog Yoleo. Dit is een digitale omgeving waarin “jouw” boeken komen te staan in “jouw” bibliotheek. De boeken worden op het scherm gelezen en zien eruit als echte boeken.

Hoe maak je de beste keuze?

Welk middel is nu het meest geschikt voor jullie leerlingen? Uitgaande van specifieke onderwijsbehoeften van een kind met dyslexie en de keus voor compenserende middelen spelen een aantal factoren een rol. Op de eerste plaats moet met het kind zelf worden nagegaan wat zou kunnen ondersteunen. Daarbij is het belangrijk dat de school een goed overzicht geeft van de verschillende mogelijkheden. Ten tweede moet worden gekeken bij welke specifieke taken bij lezen en/of spelling digitale ondersteuning kan worden geboden. Tot slot kan het ook zo zijn dat de apparatuur en de onderwijssituatie bepalend zijn voor de keus van toepassingen en het programma.

 

Meer informatie?

Voor verdere informatie over compenserende hulpmiddelen en de keus voor software kunt u contact opnemen met Joost van Berkel (j.vanberkel@marant.nl). De informatieavonden compenserende middelen bij dyslexie staan op de site: www.marant.nl/compenserendemiddelen

Met dank aan Josien Paaijmans en Susan Lendering van De Wissel in Zevenaar voor het openhartige interview.

Deel dit artikel

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *