Home » Artikelen » Nieuw onderzoek naar de langetermijneffecten van dyslexiebehandelingen

Nieuw onderzoek naar de langetermijneffecten van dyslexiebehandelingen

Datum: 10 december 2018

Op maandag 10 december promoveerde Sanne van der Kleij aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Sinds 2014 werkte zij samen met Marant aan haar promotieonderzoek naar de leesontwikkeling van kinderen met dyslexie na afronding van een dyslexiebehandeling. Inmiddels werkt Sanne als postdoctoral research fellow bij Aston University in Birmingham, waar zij onderzoek doet naar de lees- en woordenschatontwikkeling van kinderen in het basis en middelbaar onderwijs.

In de Nederlandstalige samenvatting van haar proefschrift schrijft Sanne: “Uit eerder onderzoek weten we dat dyslexiebehandeling lees- en spellingvaardigheden van kinderen met dyslexie kan verbeteren. Echter, in hoeverre kinderen met dyslexie na behandeling nog de gevolgen merken van hun leesproblemen is nog niet vaak onderzocht, maar is wel relevant om te weten om eventuele verdere ondersteuning in te kunnen zetten.” Om dit te kunnen onderzoeken heeft Sanne daarom de leesontwikkeling gevolgd van kinderen met dyslexie in groep 7 en 8, nadat zij een dyslexiebehandeling hadden afgerond. Ter controle onderzocht zij ook een groep ‘typische lezers’: kinderen zonder lees- en spellingproblemen.

Leesontwikkeling en leesprocessen

Ook heeft Sanne in dit onderzoek gekeken naar onderliggende lees- en leerprocessen bij kinderen met dyslexie. Ze onderzocht of kinderen met dyslexie vaker gebruik maken van semantische priming. Bij semantische priming gaat het erom of je verbindingen kunt leggen op basis van de betekenis van het woord. Wanneer je bijvoorbeeld het woord ‘peer’ leest, dan legt je geheugen de link met fruit. Als je daarna opnieuw een woord uit die categorie leest, zoals ‘appel’, dan kun je dit woord sneller lezen. Kinderen met dyslexie blijken deze vaardigheid harder nodig te hebben om beter technisch te kunnen lezen in vergelijking met kinderen zonder dyslexie.

Uit het onderzoek van Sanne bleek ook dat kinderen met dyslexie langzamer gingen lezen als de woorden langer werden of als de woorden minder vaak voorkomen in het dagelijks leven. Op het gebied van technisch lezen bleek dat kinderen met en zonder dyslexie even goed zijn in het verwerven van kennis of vaardigheden zonder dat bewust te proberen. Maar hoe goed je bent in het onbewust verwerven van kennis of vaardigheden heeft wel invloed op de groei van het technisch lezen. Als je hier beter in bent, leer je sneller technisch lezen.

Sanne schrijft dat het erg belangrijk is om ook na behandeling kinderen met dyslexie ondersteuning te blijven bieden bij het lezen. Helaas is daar geen standaard oefeningenpakketje voor: ieder kind met dyslexie is anders en heeft andere ondersteuning nodig.

Tips voor dyslexiebehandelaars, ib’ers en leerkrachten

De resultaten in het proefschrift van Sanne kunnen op diverse manieren bijdragen aan de behandel- of onderwijspraktijk. “(…) Het is belangrijk dat in de leesinstructie, de toetsing van leesvaardigheden en tijdens de dyslexiebehandeling de nadruk niet alleen ligt op het vlot kunnen lezen, maar ook op het accuraat kunnen lezen van losse woorden.”

Voorspellen van groei en vooruitgang

“(…) Naast het monitoren van woordleesvaardigheden is het daarom ook belangrijk om het decoderen, gemeten met pseudowoord-leestests, te volgen. Uit de resultaten bleek ook dat leesniveau bij aanvang van de dyslexiebehandeling de groei tijdens de behandeling voorspelt. Kinderen met een lager leesniveau bij aanvang van de dyslexiebehandeling hebben ook lagere leesscores op lange termijn.” De groei die het kind doormaakt tijdens de behandeling voorspelt ook het leesniveau op lange termijn, ontdekte Sanne. Dit benadrukt het belang van vroege signalering van leesproblemen.

Blijf kinderen met dyslexie ondersteuning bieden

Ook de problemen met het lezen van woorden en pseudowoorden (niet-bestaande woorden zoals ‘kes’, ‘mig’ en ‘bleg’) kunnen zeer hardnekkig zijn. Daarom moet er ook na de behandeling aandacht blijven voor de leesproblemen van kinderen met dyslexie. “De afstand in technisch leesvaardigheden tussen typische lezers (kinderen zonder dyslexie) en kinderen met dyslexie werd aan het einde van de basisschool langzaam weer groter. Daarbij week de groei in technisch leesvaardigheden af van die van typische lezers. Bij typische lezers vlakt de groei in het technisch lezen langzaam af, maar dit is nog niet het geval bij kinderen met dyslexie. Ook na behandeling is het dus belangrijk kinderen met dyslexie ondersteuning te blijven bieden bij het lezen. Daarbij kan gedacht worden aan het aanbieden van compenserende middelen, het stimuleren van lezen, en het geven van extra ondersteuning.”

Deel dit artikel
Auteurs

Judith Bosch

Judith Bosch is bedrijfsjournalist bij Marant. Ze schrijft en redigeert teksten, blogs en informatieve uitingen als flyers en folders. Daarnaast denkt ze ook op strategisch niveau na over de intern…

Meer over Judith Bosch

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ghyselen

11 december 2018

Wat kan best aanbieden zls hulp v mijn kids.dyselexie en dyscalculie

Judith Bosch

11 december 2018

Beste Ghyselen, Meer informatie over dyslexie en onderzoek/behandeling daarvoor vind je hier: https://marant.nl/behandelpraktijk/dyslexie/ Meer informatie over dyscalculie en onderzoek/behandeling daarvoor vind je hier: https://marant.nl/behandelpraktijk/dyscalculie-en-rekenproblemen/ Let op: deze informatie is wel toegespitst op de situatie in Nederland.