Home » Artikelen » Praktische tips voor rijk onderwijs

Praktische tips voor rijk onderwijs

Datum: 10 april 2017

Je kent ze vast: leerlingen die meer nadenken, weten, kunnen en begrijpen dan anderen. Soms laten ze dat duidelijk merken. Dat is genieten, zulke leerlingen in je groep! Dan is het fijn om leraar te zijn! Toch vind je het misschien lastig als leerlingen niet doen wat je gewend bent. En wat doe je als leerlingen zich aanpassen en niet laten merken wat ze denken en kunnen? In de inspiratiesessie van onderwijsadviseur Dolf Janson op de Marant Onderbouwdag ging het over rijk onderwijs: onderwijs dat stimuleert en leerlingen optimaal laat presteren.

Groepsgemiddelden

Een veelgemaakte fout in het onderwijs is dat er wordt gedacht in groepsgemiddelden. Kinderen verschillen in hun ontwikkelingsproces. Dat heeft er alleen al mee te maken dat ieder kind op een ander moment begint op de basisschool, namelijk rondom de vierde verjaardag. Het ene kind zit dus veel langer in de kleuterklas dan het andere kind. Maar we laten kinderen, zeker vanaf leerjaar drie, wél op hetzelfde moment hetzelfde leren. Kan dat niet anders?

Rijk onderwijs

Ja, dat kan zeker anders. Door onderwijs aan te bieden dat kinderen niet in kaders en hokken plaatst, maar ze uitdaagt om zélf te denken. Goed onderwijs doet een beroep op de competenties van ieder kind, zorgt voor saamhorigheid en laat kinderen (tot op zekere hoogte) vrij om eigen keuzes te maken en zo hun eigen leerproces in te richten. Wanneer onderwijs thematisch, betekenisvol en samenhangend is, een beroep doet op eigenaarschap van leerlingen en eigentijds is, dán spreek je van rijk onderwijs.

Rijk onderwijs stimuleert leerlingen en laat ze zelf denken, onderzoeken en ontwerpen. In het huidige onderwijs wordt soms te snel verteld wat de oplossing is, waardoor er niet voldoende aandacht is geweest voor verkenning van het probleem. Kinderen worden daar niet zelfredzaam van, want wat was nu precies het probleem en hoe kun je dat de volgende keer oplossen?

Praktische tips

Creativiteit bevorderen

Hang wekelijks een opdracht op, bijvoorbeeld 4 foto’s met de vraag ‘Welke hoort er niet bij?’ Kinderen kunnen gedurende de week het antwoord erbij schrijven. Er zijn geen goede of foute antwoorden, maar het hangt af van de argumenten die erbij gegeven worden. Kinderen leren hiervan dat er niet altijd één goed antwoord is.

Praktische tips rijk onderwijs

Verschillende soorten denkers

Volgens psycholoog Robert Sternberg zijn er drie soorten denken: analytisch denken, creatief denken en praktisch denken. Ieder heeft van alledrie wat maar niet ieder heeft van alles evenveel. Wanneer je kinderen laat samenwerken, is het raadzaam om kinderen die sterker zijn in verschillende soorten denken bij elkaar te zetten. Zo leren ze dat er meer manieren zijn om naar een opdracht of probleem te kijken en wordt het resultaat van die samenwerking een stuk beter.

Minder antwoordgericht onderwijs

In het huidige onderwijs zie je veel risicomijdend gedrag bij leerlingen. ‘Stel dat ik het niet goed doe, dan val ik van mijn voetstuk!’ Om dat te voorkomen, beginnen kinderen überhaupt niet aan een uitdagende opdracht. Het is lastig om dit snel op te lossen, maar dergelijk gedrag kan voorkomen worden door leerlingen minder antwoordgericht en minder op een zwart-witte manier les te geven. Leer kinderen fouten maken door ze zelf op onderzoek uit te laten gaan. Daar leren ze heel veel van: niet alleen over de leerstof, maar ook over zichzelf!

Meer over de Marant Onderbouwdag

De Marant Onderbouwdag vond plaats op woensdag 29 maart in Berg en Dal. Het thema dit jaar was ‘Balanceren tussen kind en groep’. Bekijk hieronder een impressie van deze dag. Kijk voor meer informatie over de Marant Onderbouwdag op onderbouwdag.nl.

Deel dit artikel

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *