Home » Artikelen » De verschillen tussen Veilig leren lezen en Lijn 3

De verschillen tussen Veilig leren lezen en Lijn 3

Datum: 14 april 2015

Bij de vakken woordenschat, leesbevordering en ICT kun je kiezen uit de nieuwe methoden voor aanvankelijk lezen; Veilig leren lezen en Lijn 3. Maar wat zijn de verschillen en overeenkomsten? Dit artikel ondersteunt je bij het keuzeproces.

Woordenschat

Het is van groot belang dat kinderen op de basisschool veel nieuwe woorden leren. Hoe meer woorden een kind kent, hoe gemakkelijker het is om tot uitbreiding van de woordenschat te komen. Een bekende manier om nieuwe woorden te leren en te onthouden is de woordenschatdidactiek van Verhallen en van den Nulft: het viertaktmodel.

De fasen van dit model zijn voorbewerken, semantiseren (woordbetekenis overdragen), consolideren (oefenen) en controleren (nagaan of de betekenissen van woorden onthouden zijn). Om woorden in samenhang te onthouden zijn er de bekende visualiseringen: woordtrap, woordspin, woordkast en woordparachute.

Lijn 3 biedt expliciete woordenschatlessen. Kinderen leren nieuwe woorden binnen de betekenisvolle context van het thema. De vier fasen worden gevolgd. Nieuwe woorden worden aangeleerd met de drie ‘uitjes’: uitleggen, uitbeelden en uitbreiden. Er worden ondersteunende­ filmpjes en een script (een ondersteunend verhaal) bijgeleverd. De genoemde visualiseringen komen op de woordmuur en Lijn 3 kent verschillende spellen om te oefenen met de nieuwe woorden. Er zijn geen toetsen voor woordenschat. Elk thema kent zes woordenschatlessen van een kwartier. In de zesde les worden alle aangeboden woorden herhaald en gecontroleerd. Er is de mogelijkheid om per thema nog zes extra woordenschatlessen aan te bieden aan kinderen met een geringe woordenschat. In dit pakket worden woorden uit groep 1 en 2 en schooltaalwoorden aangeboden. Er is een digitaal oefenprogramma.

Veilig leren lezen werkt gericht aan het uitbreiden van de woordenschat binnen het thema van de kernen en de ankerverhalen en baseert zich op de viertakt. Per kern zijn er vier woordenschatlessen. Ook bij de introductie van het thema is er ruimschoots aandacht voor woordenschat. Er worden nieuwe woorden aangeboden en er is aandacht voor betekenisaspecten en relaties tussen woorden. Beeldmateriaal (foto, ­ lm), voorwerpen en contexten zorgen ervoor dat woorden herhaaldelijk en gevarieerd aan bod komen. De leerkrachtassistent is ondersteunend. Kinderen oefenen op school en thuis actief in de software. Daarin zijn ook de toetsen opgenomen, waardoor de leerkracht de kinderen goed kan volgen.

Leesbevordering

Veel lezen is ondersteunend bij het leren lezen, het verbeteren van de leestechniek en het leesbegrip. Ook vergroot veel lezen de woordenschat en de kennis van de wereld. Het is daarom belangrijk om kinderen dagelijks in boeken te laten lezen. Gelukkig wordt er in Veilig leren lezen en Lijn 3 aandacht besteed aan leesbevordering en leesplezier.

Lijn 3 kent per thema één les leesbevordering. Kinderen maken kennis met allerlei boeken en praten over boeken en teksten. Er wordt informatie over auteurs en illustrators gegeven. Naast deze les krijgt leesbevordering concreet vorm in de boekenhoek, het leeslogboek en vrij lezen. Bij de start van elk thema wordt een aantrekkelijke boekenhoek of boekentafel ingericht. In de kopieermap zitten twee formulieren om een leeslogboek te maken. Kinderen leggen vast wat ze gelezen hebben en kunnen informatie over gelezen boeken opschrijven. Bij het vrij lezen mogen kinderen kiezen wat zij willen lezen.

Veilig leren lezen bevordert het leesplezier door het lezen van leesboekjes in de integratielessen. Er zijn twee leesbevorderingslessen per week. Het accent ligt op het lezen om te genieten. Een andere manier is het stellen van vragen bij het ankerverhaal die ingaan op de eigen ervaringen van kinderen met betrekking tot het onderwerp. Leesbevordering treedt ook op als kinderen mogen praten over gelezen boeken met de bedoeling leeservaringen en leesbelevenissen te delen. Gestelde vragen appelleren aan gevoelens van lezers. In de leerlingsoftware Leesbevordering kunnen kinderen vragen gekoppeld aan de inhoud van de gelezen boeken beantwoorden en elkaar leestips sturen. Natuurlijk wordt er ook vrij gelezen. Hiervoor is leesmateriaal ontwikkeld door de uitgever.

ICT

Beide methoden kennen leerlingsoftware. Veilig leren lezen heeft één programma waarin drie leerlijnen worden geoefend. Technisch lezen, spellen en begrijpend lezen zitten samen in één onderdeel. Daarnaast zijn er nog de onderdelen woordenschat en leesbevordering. De software is te gebruiken op de computers op school, maar ook thuis en op een tablet. Lijn 3 heeft oefensoftware voor lezen, spelling en woordenschat. Kinderen kunnen doelgericht oefenen op niveau. De oefeningen kan je doen op een pc, laptop of tablet. Verder beschikken beide methoden over digibordsoftware (het digibord wordt bij elke les ingezet) en hebben beide methoden een online registratie en planningsprogramma.

Het online programma van Veilig leren lezen heet Digiregie. Hierin is de toetssite integraal opgenomen. Resultaten van methodengebonden toetsen en CITO-toetsen kunnen eenvoudig worden ingevoerd en geanalyseerd. Je krijgt adviezen voor de ondersteuning van de kinderen in de vorm van een groepsplan per kern. Er is de mogelijkheid om gegevens uit te wisselen. Voorbeelden: Digiregie geeft de letterkennis door aan de leerkrachtassistent of er vindt vanuit Digiregie uitwisseling plaats met de leerlingensoftware, zodat kinderen adaptieve oefeningen krijgen. Ook de digitale handleiding, de jaarplanning en actuele kopieerbladen zijn opgenomen in het programma. Ten slotte kunnen gegevens uit Digiregie worden benut bij het maken van groepsplannen/kernplannen. De kernplannen zijn gebaseerd op een indeling in drie niveaus.

Ook Lijn 3 heeft een online volgmodule. Hierin kunnen toetsen (methodengebonden en CITO), observaties en controledictees worden geregistreerd en kunnen de resultaten per groep, per leerling of per toets worden bekeken. Op basis van de gegevens wordt een groepsindeling (drie niveaus) voorgesteld. Deze is handmatig aan te passen en te plaatsen in het groepsplan. Met deze module is het tevens mogelijk om de resultaten van de leerlingen met de oefensoftware te bekijken.

Welke leesmethode kiezen?

Veilig leren lezen en Lijn 3 zijn voor nu en de komende jaren de beschikbare methoden voor aanvankelijk lezen. Het loont beslist de moeite om in het keuzeproces beide methoden zorgvuldig te bestuderen en te bespreken welke het beste past bij de uitgangspunten van het onderwijsproces en de kwaliteiten van de leerkracht. Vraag de methoden aan, bestudeer het materiaal, probeer lessen uit, stel vragen aan scholen die de methode al hebben en beslis. Een methode is ondersteunend voor goed leesonderwijs, maar de kwaliteit van de leerkracht is doorslaggevend. Zorg daarom voor een gedegen invoering.

Meer informatie

Voor meer informatie kun je contact opnemen met Cor Bakker, 06 526 701 34 of e-mail

Deel dit artikel
Auteurs

Cor Bakker

Cor Bakker is specialist taal- en leesonderwijs. Hij ondersteunt leerkrachten bij het versterken van hun vakmanschap, zodat de kwaliteit van het taal- en leesonderwijs omhoog gaat.

Cor ziet het …

Meer over Cor Bakker

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Jacob Spee

11 mei 2017

Ik werk sinds een aantal jaar met Lijn 3 en las nieuwsgierig de beschrijving van VLL en Lijn 3. Er staat beschreven dat Lijn 3 geen woordenschat toetsen heeft. Deze zijn er echter wel degelijk. Ze zijn van de site van mijnmalmberg.nl af te halen. Deze neem ik dan ook altijd af. Ook bij Lijn 3 kunnen de kinderen thuis op de software oefenen. Met vriendelijke groet, Jacob Spee Leerkracht groep 3 O.b.s. De Vlieger te Schoonhoven

jannke tente

13 november 2017

fennah