Home » Artikelen » Wat neem je mee van het afstandsonderwijs? Zo maakten deze 3 leraren een plan!

Wat neem je mee van het afstandsonderwijs? Zo maakten deze 3 leraren een plan!

Datum: 3 juni 2020

Hoe geef je jouw onderwijs vorm de komende tijd? Dat is een omvangrijke vraag die een uitvoerig antwoord impliceert. En uitvoerig zijn, dat kost tijd. Toch? Niet per se! In een Teams-call van anderhalf uur tijd bedachten Jeroen (docent biologie in het VO), Rianne (leerkracht PO) en Elisa (leerkracht PO) samen met onze adviseurs Myrthe, Sanne en Regina een ontwerpidee waarmee zij hun onderwijs kunnen versterken de komende tijd.

De ideeën ontstonden uit een terugblik op het afstandsonderwijs van de afgelopen weken; een manier van onderwijs waar veel over gesproken en gepubliceerd is. Vaak waren die berichten niet zo positief. De onderwijsinspectie stelt zelfs dat er de nodige aandachtspunten zijn. Kan er dan toch iets goeds uit voortvloeien? Hieronder lees je dat deze drie leraren meer dingen in de schatkist willen bewaren, meenemen en doorontwikkelen, dan dat zij op de bodem van de zee willen gooien!

Associaties bij onderwijs op afstand

Adviseur Myrthe vertelt: “Onze sessie begon zoals we dat vaker doen, met de ‘Purge’, waarbij er een stroom van gedachten uit de breinen van de deelnemers vloeit. Onze vraag was: Waar denk je aan bij ‘onderwijs op afstand’? Zoals je in de afbeelding hieronder kunt zien, hadden de leraren daar veel associaties bij. In de clustering kwam naar boven dat er absoluut extra belasting is gevoeld in de afgelopen weken. Er was chaos, voornamelijk doordat er veel vragen waren over het hoe en wat, maar ook omdat er met verschillende partijen rekening gehouden moest worden. En er was gemis: van collega’s, maar vooral van de leerlingen.”

Verschillen tussen leerkrachten werden zichtbaar, omdat iedereen op zijn eigen manier te werk ging. Doordat er noodgedwongen plotseling anders gewerkt moest worden, zocht iedereen zelf uit wat er nodig en mogelijk was. Hierdoor zijn wel veel nieuwe deuren geopend: op digitaal gebied is er veel geleerd, wat betreft middelen en vaardigheden. Maar dat geldt ook voor het aanbieden en verwerken van de lesstof. Een uitspraak van Rianne bracht een belangrijk inzicht. Ze zei: “Ik hoor nu zelfs leraren zeggen dat leerlingen niet meer vijf dagen in de week in de eigen klas aanwezig hoeven te zijn, maar bijvoorbeeld ook ergens anders in de school kunnen zijn. Zo wordt het leren minder tijds- en plaatsgebonden.”. Bij sommige leraren heeft het afstandsonderwijs dus een verandering teweeggebracht in hun visie op het organiseren van onderwijs.

Doelgerichter werken als team

Hierdoor kwam het gesprek op ‘wat is eigenlijk “goed werk”?’. Het bleek absoluut van belang om het eerst over het ‘waartoe’ van je onderwijs te hebben, voordat je overgaat naar het praktische ‘wat’ en ‘hoe’. Waar hebben de leerlingen ons voor nodig? En wat hebben ze zelf nodig om te kunnen leren? Als je hier met je leidinggevende, collega’s en leerlingen een gesprek over voert, dan werk je als team veel doelgerichter. Lees daar in dit artikel meer over!

Wat mag er naar de bodem van de zee?

Na de focus op ‘wat is goed werk’ ging de groep verder met het proces: wat uit de afgelopen weken wil je bewaren in de schatkist en wat mag er op de bodem van de zee belanden om nooit meer terug gevonden te worden?

Regina: “Zoals je in onderstaande afbeelding ziet, wilden de drie leraren veel meer bewaren dan weggooien. Jeroen vertelde hoe hij zijn leerlingen heeft laten werken met concept maps. Eerder gebruikte hij in zijn lessen proefwerken om te achterhalen of de leerlingen de stof zich eigen hadden gemaakt. Dat kon nu niet. Om toch te checken hoe en of de leerlingen de stof begrepen hadden, ging Jeroen met de concept maps aan de slag. “Leerlingen gaven terug dat ze meer verbanden gingen zien, daardoor meer inzicht kregen in de stof en zich daardoor de stof beter eigen konden maken.”

Leren inzichtelijk maken

De leraren trokken de volgende (verrassende) conclusie: er zijn heel veel positieve ervaringen opgedaan die ze willen meenemen in de toekomst, júíst omdat ze nu meer zicht hebben op wat ze níét meer willen meenemen. In het gesprek hierover kwam naar voren dat veel van deze zaken gelinkt zijn aan het zichtbaar of inzichtelijk maken van leren; voor leraren, maar vooral ook voor de leerlingen.

Sanne: “Daarom ging de groep aan de slag met de volgende ontwerpvraag: hoe kunnen we leren (in de breedste zin van het woord) inzichtelijk maken, zodat leerlingen eigenaar worden van hun leerproces? Daarmee associeerden we verder, wat je in onderstaande afbeelding kunt zien.”

Wat ga je nú doen, en wat straks?

De leraren kozen uiteindelijk een ‘do it now’ en ‘do it next’ om concreet mee aan de slag te gaan in hun onderwijs.

Elisa stelde na afloop de vraag: “Hoe kunnen we nu zorgen dat we niet verzanden in het ‘oude’? Hoe houden we deze energie om door te ontwikkelen vast?”. Met deze vraag van Elisa in het achterhoofd werd de sessie afgerond. Het bood nieuwe inspiratie om afzonderlijk aan de slag te gaan met ‘het goede vasthouden’. Want, zoals je vast herkent: ‘klaar’ ben je nooit in het onderwijs!

Meer weten?

Wil je meer weten over deze sessie? Of wil je zelf ook aan de slag om je onderwijs door te ontwikkelen? Neem dan gerust contact met ons op. We helpen je graag om inzichtelijk te krijgen wat volgens jullie ‘goed werk’ is en hoe je dit concreet kunt maken!

Deel dit artikel
Auteurs

Regina Reiniers

Regina Reiniers is trainer en adviseur bij Marant Interstudie. Door haar zeer ruime ervaring als docent heeft ze oog en vooral hart voor datgene waar onderwijs echt over gaat: de interactie tussen …

Meer over Regina Reiniers

Laat hier een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *