Wat is dyscalculie?

Rekenen: een vaardigheid die het ene kind vlot onder de knie krijgt en die voor het andere kind moeilijkheden oplevert. Heeft een kind grote moeite met rekenen? Lukt het niet om sommen en tafels te automatiseren? Dat kan wijzen op een rekenprobleem of dyscalculie. Soms leidt het tot onzekerheid, faalangst of het vermijden van rekenen. Verder inzoomen op de rekenontwikkeling kan dan verstandig zijn. Maar wat is dyscalculie precies?

Dyscalculie betekent letterlijk ‘niet kunnen berekenen’. Het is net als bij dyslexie een andere term voor ernstige en hardnekkige problemen bij het aanleren van bepaalde vaardigheden. Deze problemen worden niet veroorzaakt door een gebrek aan intelligentie of te weinig onderwijs. Bij dyscalculie gaat het om ernstige en hardnekkige problemen met het leren en vlot/accuraat oproepen/toepassen van reken- en wiskundekennis.

Dyscalculie is een complexe stoornis omdat bij rekenen meerdere hersengebieden worden gebruikt, waaronder ook het taalcentrum. Bij rekenen moeten kinderen tekst lezen en getallen herkennen, maar ook met symbolen als sterren en cirkels kunnen werken. Dit vereist samenwerking van meerdere hersengebieden en dat gaat bij kinderen met dyscalculie een stuk moeizamer.

Hoe kan het dat een kind dyscalculie heeft?

Dyscalculie is erfelijk, dus de kans is groot dat er meerdere personen in de familie last hebben van rekenproblemen. Het is een leerstoornis, wat betekent dat het niet overgaat. Dyscalculie komt bij ongeveer 2-3% van de kinderen voor.

Een kind uitleggen wat dyscalculie is

Om het wat makkelijker te maken om uit te leggen wat dyscalculie is, hebben wij onderstaande video gemaakt.

 

Om een nog beter beeld te krijgen van wat dyscalculie is, kun je het filmpje ‘Sanne maakt een uitleg over dyscalculie’ bekijken.

Poster over dyscalculie

Wil je een kind (of een hele klas) meer leren over dyscalculie? We hebben een handige poster gemaakt. Je kunt de poster hier downloaden of via onderstaande afbeelding.

Hoe kun je dyscalculie herkennen?

Bij kinderen met rekenproblemen of dyscalculie zijn de volgende kenmerken vaak te zien:

In groep 1-2

Moeite met…

  • tellen
  • begrippen als meer, minder, evenveel
  • het overzien van kleine hoeveelheden
  • het snel kunnen benoemen van hoeveelheden
  • het ordenen van klein naar groot, van dik naar dun
  • het groeperen van voorwerpen
  • tijdsbesef, zoals dagen van de week of ochtend-middag-avond
  • het onthouden van gecombineerde opdrachten

Vanaf groep 3

Moeite met…

  • het opzeggen van de telrij
  • het opschrijven van getallen 23 wordt 32
  • het oplezen van getallen
  • het doorzien van de grootte van een getal
  • de symbolen +, -, x, :, =
  • het plaatsen van getallen op een getallenlijn
  • het eigen maken van de splitsingen
  • het onthouden van de sommen tot 10/20
  • hoofdrekenen
  • het toepassen van rekenstrategieën
  • het onthouden van de tafels
  • het leren klokkijken
  • het optellen en aftrekken
  • het vermenigvuldigen en delen
  • breuken, procenten en kommagetallen
  • schattend rekenen
  • het rekenen met geld
  • toepassingen (verhaaltjessommen)
  • het onthouden van (gecombineerde) opdrachten

Daarnaast zien we dat deze kinderen:

  • lang op de vingers blijven rekenen
  • rekenactiviteiten ontvluchten door naar het toilet te gaan
  • zich dom voelen en last hebben van onzekerheid
  • niet goed weten waar ze mee bezig zijn tijdens het rekenen

Ondersteuning op school bij dyscalculie

De school heeft een cruciale rol bij het signaleren van leerproblemen. Wanneer de leraar of IB’er een achterstand constateert op het gebied van rekenen, krijgt het kind structureel extra begeleiding. Wanneer gerichte intensieve ondersteuning onvoldoende effect heeft, heeft het kind mogelijk rekenproblemen en eventueel zelfs dyscalculie. De school overlegt dan met de ouders en verwijst het kind eventueel door voor nader onderzoek en/of behandeling.

Hoe verloopt een onderzoek naar dyscalculie?

Wanneer een kind bij Marant aangemeld wordt, is screening van het dossier door een orthopedagoog / psycholoog de eerste fase van diagnostiek. In overleg met de ouders en school bepalen we vervolgens op welke manier we de rekenvaardigheden van het kind gaan testen.

Bij Marant onderzoeken we niet alleen het kind, maar ook de omgevingsfactoren, zoals de groep, leerkracht, de school en het gezin. Het onderzoek levert antwoorden en adviezen op: welke opdrachten en activiteiten zijn passend voor het kind, welke pedagogische ondersteuning moet het thuis en op school krijgen en welke bovenschoolse of externe hulpverlening is nodig?

Wat houdt de behandeling van dyscalculie in?

Een kind dat moeite heeft met rekenen kan individueel begeleid worden, maar ook tegelijkertijd met andere kinderen samen. Binnen een behandeling is er veelal aandacht voor het begrip, het automatiseren en het correct toepassen van strategieën. Maar zeker ook voor het vergroten van het rekenplezier en de motivatie om te rekenen.

Individueel begeleidingstraject

Het individuele begeleidingstraject begint met een kort rekenonderzoek, dat de rekenontwikkeling in kaart brengt. Vervolgens maken we een behandelplan op maat. Dit wordt met ouders besproken.

Leermaatjes: samen leren rekenen

Voor kinderen die rekenproblemen hebben bieden we naast individuele begeleiding ook begeleiding in een groepje van minimaal 3 tot maximaal 5 kinderen. Bij de samenstelling houden we rekening met leeftijd en niveau, waardoor kinderen ook van elkaar kunnen leren.

Samenwerking met ouders en school

De nauwe samenwerking met ouders en school is een belangrijke succesfactor in onze behandelingen. Het maken van het rekenhuiswerk vraagt wekelijks een grote inzet thuis. De behandelaar heeft aandacht voor het maken van haalbare afspraken, zodat de inspanningen beloond worden met een mooie vooruitgang met behoud van plezier. Daarnaast is het ook van belang om de aanpak goed met school af te stemmen, zodat overal op dezelfde manier geoefend wordt.

Dyscalculieonderzoek en behandeling bij Marant

Marant is hét toonaangevende instituut op het gebied van dyscalculie. Kom gerust op spreekuur of maak een afspraak met één van onze orthopedagogen. Dat kan via onze Servicedesk Behandelpraktijk: behandelpraktijk@marant.nl of (0481) 43 93 27.

Download de flyer

Lees ook onze flyer over dyscalculie. Klik op de afbeelding om de flyer te downloaden.